Şêxomer Mela Yunus, bilinen adıyla Şêx Omer Şanederi, 1905 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şaneder köyünde doğmuştur. 1961 yılında Akre ilçesindeki Piris Dağı savaşında şehit düşmüştür.
Mücadele Hayatı1947 yılı Mayıs ayının 22'sinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne gidişinde eşlik etmiş, Kotol (Kutur) vadisi savaşı ile Mako köprüsü savaşında yer almış ve büyük zorluk ve yorgunlukların ardından 1947 yılı Haziran ayının 18'unda İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçmiştir.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 1947 yılı Haziran ayının 19'inde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün boyunca tutulmuşlar, bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuşlar ve yemek, kıyafet ve hareket serbestliği açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayolah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 1947 yılı Aralık ayının 10'ünde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23'inde kendilerine askeri kıyafetler verilerek Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, okuma yazma bilen bazı yoldaşları tarafından onlara günlük dört saat Kürtçe dersi verilmiştir.
Cafer Bağırov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, askeri kampın 1948 yılı Ağustos ayının 29'sında Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitimlerine devam etmişlerdir.
1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte bölükler halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve Kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlete payını verdiği araziler) çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabaların ardından, en sonunda Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı sıkıntıları anlattığı bir mektup Stalin'in eline ulaşır. Stalin derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komite kurulması talimatını verir ve komitenin kararı, hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur. Bu nedenle kendisi 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gider.
1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur ve kendisi 1959 yılı Nisan ayının 16'inde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisi ile Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden Kürdistan'a geri döner.
1961 yılında Peşmerge güçlerine katılmış, Eylül Devrimi tabur komutanı rütbesi almış ve savaşlara katılmıştır. 1961 yılında Akre ilçesindeki Piris Dağı savaşında şehit düşmüştür.
Kaynaklar:1- Hamid Geveri, Barzani Madalyası En Yüksek Onur Ödülü, Cilt Bir, (Erbil- Hacı Haşim Matbaası- 2015).
2- Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, Birinci Baskı, (Erbil- Aras Yayın ve Dağıtım Kurumu- Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
3- Şaban Ali Şaban, Bazı Siyasi ve Tarihi Bilgiler, Üçüncü Baskı, (Erbil- Rojhelat Matbaası- 2013).
4- Ömer Faruki, Serdar Dana Yaşamı ve Merhum Molla Mustafa Barzani'nin Mücadeleleri, İkinci Baskı, (Erbil- Eğitim Bakanlığı Matbaası- 2002).
5- Abdülrahman Mela Habib Ebubekir, 1931- 1991 Yılları Arasında Barzan Aşireti, Birinci Baskı, (Erbil- Kültür Bakanlığı Matbaası- 2001).
6- Abdullah Gafur, Erbil Coğrafya Sözlüğü, (Erbil- Kürdistan Akademisi Yayınları- Hacı Haşim Matbaası- 2015).
7- Karvan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, Birinci Baskı, (Süleymaniye- Peyvend Matbaası- 2011).
8- Şehit komutan Heso Mirxan Jajoki'nin hatıratından, Barzani ile 62 Gün, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne Gidişi, Birinci Baskı, (Erbil- Kültür Matbaası- 1997).
9- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 Devrimi, (Bağdat- Dar El-Reşid Yayınları- 1979 M).
10- Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931- 1958, (Duhok- Xebat Matbaası- 1998).
11- Necef Kulu Pesyan, Kanlı Mahabad'dan Aras Kıyılarına, Çev: Şevket Şeyh Yezdin, Birinci Baskı, (Pirmam- Kürdistan Demokrat Partisi Altın Jübilesi- 1996).