ڕژێمی بەعس هەموو ڕێگەیەکی بەکارهێنا بۆ پاراستنی دەسەڵاتەکەی و لەناوبردنی ئەو هەڕەشانەی هەستی پێدەکرد. بە شێوەیەکی ستراتیژی پلانی خۆی دەگۆڕی بۆ بەرزکردنەوەی کاریگەری و پتەوکردنی پێگەی خۆی. ئەو ناوچانەی لە ژێر کۆنتڕۆڵی شۆڕشدا بوون، وەک بنکە و بارەگای سەرەکی پێشمەرگە خزمەتیان دەکرد، هەڕەشەیەکی بەردەوام بوون بۆ سەر بەرژەوەندییەکانی ڕژێم. لەبەر ئەوە، ئەو ناوچانە کرانە ئامانجی هێرشی سەربازی، بە بەکارهێنانی هێرشی زەمینی و ئاسمانی، بە مەبەستی سەرکوتکردنی بەرگری و وێرانکردنی گوندە کوردییەکان.
لە ئابی ١٩٨٤، حکومەتی بەعس هێرشێکی بەرفراوانی بۆ سەر ناوچەکانی ژێر کۆنتڕۆڵی شۆڕش لە زاخۆ لە ناوچەی بادینان دەستپێکرد. هەڵمەتەکە بە تایبەتی بارەگای لێژنە ناوچەی دهۆک و زاخۆی کردە ئامانج بۆ ئەوەی هێزی پێشمهرگه تێکبشکێنێت و بزووتنەوەی شۆڕشگێڕی کوردی کپ بکات. هەزاران سەرباز، لەگەڵ بەکرێگیراوان (کە بە جاش ناسراون)، بەشدارییان لە ئۆپەراسیۆنەکەدا کرد بە سەرکردایەتی ئەرسەد زێباری و جەعفەر مستەفا. هێرشەکە بە تانک، تۆپخانە، زرێپۆش و هەلیکۆپتەر پشتگیری دەکرا.
لە بەیانی ٢٤ی ئابی ١٩٨٤، هێرشەکە لە سێ بەرەی سەرەکییەوە دەستیپێکرد:
١. بەرەکانی بابۆخکێ و گەڵنازکێ
٢. بەرەکانی زێوکای ئەبۆی، نەڤشکێ و عوسمانا
٣. بەرەی لێفێ بۆ سەر بارەگای لێژنە ناوچەی زاخۆ لە گوندی هارینا
هێزی پێشمهرگه، کە لە ناو لق و ناوچە حزبییەکاندا ڕێکخرابوون، لەو بەرانەدا بڵاوکرانەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی هێرشەکەی حکومەت. هێزەکانی ڕێکخراوی شەهید شەهیاز ساڵح و ڕێکخراوی هاوسەنگەر سادق گەڵنازکی بەرەکانی بابۆخکێ و گەڵنازکێیان پاراست، لە کاتێکدا بەرەکانی زێوکای ئەبۆی، نەڤشکێ و عوسمانا لەلایەن یەکەکانی ڕێکخراوی ڕەنجدەران، خالید کۆچەر و شەهید محەمەد حەمدی پارێزرا، بە پشتگیری هێزەکانی بەرگری نیشتمانی. فەتاح گولی، بەرپرسی لێژنە ناوچەی دهۆک، سەرکردایەتی هێزی پێشمهرگهی لەو پێکدادانە گرنگانەدا دەکرد.
هەروەها، هێزێکی هاوبەشی پێشمەرگەی پارتی و شاندێکی حزبی شیوعی، بە فەرماندەیی محەمەد موراد، لە سەرووی گوندی زێوکای ئەبۆی جێگیر کران بۆ دابینکردنی هێزی پشتیوانی و وەڵامدانەوەی هێزەکانی حکومەت کە پێشڕەوییان دەکرد.
هێزەکانی بەعس بەیانی زوو هێرشەکەیان دەستپێکرد، بەڵام پێشمەرگە بەرگرییەکی توندیان کرد. پێکدادانە سەرەتاییەکان زیانی گەورەی بە هێزەکانی حکومەت گەیاند، هەرچەندە سێ پێشمەرگە لە بەرەی نەڤشکێ شەهید بوون. هێزە پێشڕەوەکان بەرەو گوندی عوسمانا پاڵنران، لەوێ پێشمەرگە خۆیان ڕێکخستەوە و پێگەکانیان پتەو کرد. گوندنشینان پشتگیرییەکی بێوێنەیان کرد، و یارمەتی پێشمەرگەیان دا لە بەرگرییەکەیاندا. بە چەکی سووک و قورس، پێشمەرگە بە سەرکەوتوویی وەڵامی هێرشەکەیان دایەوە و دوژمنیان ناچار کرد لە زێوکای ئەبۆی پاشەکشە بکات.
بەڵام شەڕەکە گەرمتر بوو کاتێک پشتیوانی ئاسمانی هاتە ناوەوە. هەشت فڕۆکەی جەنگی بۆردومانی پێگەکانی پێشمەرگەیان کرد، کە بووە هۆی شەهیدبوونی چەند پێشمەرگەیەک. سەرەڕای ئەوە، پێشمەرگە لە پێگەی خۆیان مانەوە و خۆڕاگرییەکی سەرسوڕهێنەریان نیشاندا. ڕژێمی بەعس بۆ هەشت ڕۆژی بەردەوام هێرشەکەی درێژە پێدا، تانک و تۆپخانە و فڕۆکەی بەکارهێنا. هەرچەندە هێرشە بەردەوامەکان فشاریان خستە سەر پێشمەرگە، بەڵام ئەوان ڕەتیانکردەوە خۆیان بەدەستەوە بدەن.
لە ڕۆژی هەشتەمدا، پێشمەرگە هێرشێکی پێچەوانەی یەکلاکەرەوەیان لە هەموو بەرەکاندا دەستپێکرد. هێرشە ستراتیژییەکەیان ڕیزەکانی هێزی حکومەتی تێکدا و لە کۆتاییدا سەرکەوتنێکی گەورەیان بەدەستهێنا. سوپای عێراق و بەکرێگیراوەکانی زیانی زۆریان بەرکەوت، لەوانە کوژرانی عەقید عەبدوڵڵا، برای لەتیف زێباری، ڕاوێژکاری باڵای جاشەکان. دەیان سەرباز کوژران و زۆرێکیان بە دیل گیران. پێشمەرگە دەستیان بەسەر بڕێکی زۆر چەک و تەقەمەنیدا گرت، کە سەرکەوتنێکی گرنگ بوو بۆ شۆڕش.
سەرکەوتنەکە بە نرخێکی گران بەدەستهات، بە شەهیدبوونی هەشت پێشمەرگە، کە پێنجیان لە بۆردومانی ئاسمانیدا شەهید بوون. سەرەڕای هەوڵە بەردەوامەکانی ڕژێمی بەعس بۆ کۆنتڕۆڵکردنەوەی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی شۆڕش، شکستە دووبارەکانیان ورەی پێشمەرگەی بەرزتر کرد و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کوردی پتەوتر کرد. ئەم شکستە نەک تەنها دەستکەوتەکانی شۆڕشی بەرزکردەوە، بەڵکو گورزێکی دەروونی و ستراتیژی درێژخایەنی لە ڕژێمی بەعس وەشاند.
سەرچاوە:١. ئەرشیفی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.


