حمید حسین حمد معروف به حمید افندی در سال ١٩٥٧ به صفوف حزب دموکرات کردستان پیوست، در سال ١٩٦١ به صفوف نیروی پیشمرگه ملحق شد، در سال ١٩٧٩ در کنگره نهم حزب دموکرات کردستان ١٩٧٩ به عنوان عضو علی‌البدل کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شد، در سال ١٩٨٩ در کنگره دهم توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شد، در سال ٢٠٠١ پست وزیر پیشمرگه در کابینه چهارم حکومت اقلیم کردستان را بر عهده گرفت، در سال ٢٠٢٣ درگذشت.

زندگی‌نامه

آموزگار حمید حسین حمد معروف به حمید افندی در سال ١٩٣٤ در اربیل زاده شد، در سال ١٩٤١ در روستای سیدکان وابسته به استان اربیل به مدرسه رفت، در سال ١٩٥٧ دوره دبیرستان را در رشته ادبی به پایان رساند، فارغ‌التحصیل دانشسرای آموزگاران اربیل است، در سال ١٩٥٨ تقاضای پذیرش در دانشکده هوانوردی پادشاهی عراق را می‌کند اما به دلیل کرد بودن پذیرفته نمی‌شود، در سال ١٩٥٩ در دبستان دیلزیان وابسته به آموزش و پرورش استان اربیل به عنوان آموزگار استخدام شد، در سال ١٩٦٠ به عنوان مدیر دبستان سیدکان در محدوده آموزش و پرورش استان اربیل منصوب شد، در سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب سپتامبر (ایلول) آواره پادشاهی ایران شد، به زبان‌های کردی، عربی، انگلیسی و فارسی مسلط بود، دو اثر با نام‌های (مقدمه‌ای درباره پارتیزانی در کردستان ـ ١٩٨٤، آموزش زنبورداری در کردستان ـ ١٩٨٦) دارد، در تاریخ ١٧/٢/٢٠٢٣ در شهر اربیل درگذشت.

کارنامه مبارزاتی

آموزگار حمید حسین حمد معروف به حمید افندی در سال ١٩٥٧ به صفوف حزب دموکرات کردستان می‌پیوندد، در سال ١٩٥٩ نماینده کنگره چهارم و در سال ١٩٦٠ نماینده کنگره پنجم حزب دموکرات کردستان در شهر بغداد بوده است، در سال ١٩٦١ با آغاز انقلاب سپتامبر (ایلول) به صفوف نیروی پیشمرگه ملحق شد، در سال ١٩٦١ خبر گردهمایی ایل‌های مخالف انقلاب سپتامبر در منطقه سیدکان را به رهبری انقلاب سپتامبر رسانده است، در سال ١٩٦٢ در نبرد رایات علیه نیروی پلیس عراق و در سال ١٩٦٣ در نبرد شیتنی علیه ارتش عراق شرکت کرده است، در سال ١٩٦٣ در نبرد پیران علیه شبه‌نظامیان قبیله‌ای هوادار دولت عراق شرکت کرده و در این نبرد مجروح شده است، در سال ١٩٦٤ علیه نشست گسترده ماوت ایستاد و از جناح رئیس در برابر جناح دفتر سیاسی حمایت کرد.

در سال ١٩٦٤ نماینده کنگره ششم حزب دموکرات کردستان در شهرک قڵادزێ (قلعه‌دیزه) بوده، در سال ١٩٦٦ نماینده کنگره هفتم حزب دموکرات کردستان در شهرک گڵاڵه بوده است، در سال ١٩٦٦ در نبرد هندرین علیه حمله ارتش عراق شرکت کرده است، در سال ١٩٦٦ به عنوان فرمانده در حماسه زوزک علیه یورش ارتش عراق شرکت کرده است، در سال ١٩٧٠ نماینده کنگره هشتم حزب دموکرات کردستان در روستای ناوپردان بوده است، در سال ١٩٧٤ در نخستین نبرد گلوگاه عمر آقا علیه ارتش عراق شرکت کرده و مجروح شده است، در ماه سپتامبر سال ١٩٧٤ از فرماندهان حمله سرتیز علیه ارتش عراق بوده که توانستند تیپ پیاده‌نظام بیست و نهم ارتش عراق را نابود کنند، در سال ١٩٧٥ در دومین نبرد گلوگاه عمر آقا علیه یورش ارتش عراق شرکت کرده است، در سال ١٩٧٥ در نبرد زوزک علیه ارتش عراق شرکت کرده است، در سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب سپتامبر آواره پادشاهی ایران شده است، در سال ١٩٧٧ برای بار دوم به صفوف نیروی پیشمرگه رهبری موقت حزب دموکرات کردستان پیوسته و فرمانده منطقه برادوست بوده است، در سال ١٩٧٨ در نبرد بازی شرکت کرده است، در سال ١٩٧٩ در کنگره نهم حزب دموکرات کردستان   به عنوان عضو علی‌البدل کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، در سال ١٩٨٣ عضو کمیته رهبری نظامی نیروهای جبهه متحد (بِرەی جود) شده است، در سال ١٩٨٤ عضو کمیته بازرسی حزب برای محدوده کمیته شاخه سه و کمیته شاخه چهار حزب دموکرات کردستان بوده است.

در سال ١٩٨٥ به عنوان مسئول کمیته شاخه چهار تعیین شده است، در سال ١٩٨٨ به نمایندگی از حزب دموکرات کردستان در برنامه‌ریزی برای آزادسازی شهرزور از دست ارتش عراق شرکت کرده است، در سال ١٩٨٨ به عنوان مسئول کمیته شاخه چهار در حماسه خواکورک علیه یورش ارتش عراق و نیروهای مسلح قبیله‌ای هوادار شرکت کرده است، در سال‌های (١٩٨٥-١٩٨٦) آموزگار درس نظامی در دوره هشتم دانشکده کادرهای حزب دموکرات کردستان در روستای راژان در کردستان ایران بوده است، در سال ١٩٨٩ در کنگره دهم حزب دموکرات کردستان توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، پس از کنگره دهم حزب دموکرات کردستان در سال ١٩٨٩ در کادر بیست و سوم کمیته شاخه دو به عنوان مسئول کمیته شاخه تعیین شده است، در سال ١٩٩١ در قیام کردستان عراق مسئول محور نه رانیه بوده و در آزادسازی شهرک‌های قڵادزێ و رانیه شرکت کرده است، در روزهای ٧ تا ١٤ آوریل ١٩٩١ به عنوان یک فرمانده در حماسه کوری علیه حمله یگان‌های زرهی ارتش عراق شرکت کرده است، در سال ١٩٩٢ فرمانده سپاه پنج در لشکر انقلابی کردستان (فلک) بوده است، در ١٦ اوت ١٩٩٦ به خاطر خدمت در انقلاب سپتامبر و انقلاب گولان و قیام کردستان عراق در جشن طلایی حزب توسط رئیس مسعود بارزانی مدال بارزانی جاوید به وی اعطا شده است، در ٢٩ اکتبر ١٩٩٧ به عنوان فرمانده بخش سیدکان، حمله نیروهای اتحادیه میهنی کردستان را درهم شکست، در سال ١٩٩٩ نماینده کنگره دوازدهم حزب دموکرات کردستان در شهر اربیل بوده و خود را برای عضویت در کمیته مرکزی کاندید کرده اما انتخاب نشده است، در سال ٢٠٠٠ مسئول دستگاه عالی سپتامبر وابسته به حزب دموکرات کردستان بوده که در ٦ ژانویه ٢٠٠٠ مقر آن توسط رئیس مسعود بارزانی در شهرک شقلاوه افتتاح شد، در سال ٢٠٠١ پست وزیر پیشمرگه در کابینه چهارم حکومت اقلیم کردستان را بر عهده گرفت.

در روز دوشنبه ٢٣ ژوئن ٢٠٠٣ در شهر اربیل به عنوان معاون فرماندهی کل کردستان با هدف سازماندهی نیروی پیشمرگه و مشارکت در صفوف ارتش عراق و مرزبانان با فرماندهان عالی رتبه اتحادیه میهنی کردستان و نیروهای ائتلاف دیدار کرد، روز سه‌شنبه ٢٤ مه ٢٠٠٥ به همراه رئیس مسعود بارزانی از سعدون دلیمی وزیر دفاع عراق فدرال استقبال کرده و در خصوص مشارکت همه اقشار در ارتش عراق گفتگو کردند، سال ٢٠١٠ نماینده کنگره سیزدهم حزب دموکرات کردستان در شهر اربیل بوده است، سال ٢٠١٤ در جنگ با داعش از سوی رئیس مسعود بارزانی به عنوان فرمانده محور بعشیقه وابسته به استان موصل تعیین شد.

منابع:
  1. لیست اسامی شرکت‌کنندگان رد صلاحیت شده کنگره دوازدهم حزب دموکرات کردستان، 7 نوامبر 2018م، ص 1.
  2. أعضاء اللجنة المركزیة والمكتب السیاسي في المؤتمر التاسع 1979، جریدة خه‌بات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكوردستاني، العدد 794، أربیل، الأثنین، 12 أب 1996م، ص 5.
  3. محمد حاجی کریم، پیشمرگه‌های شجاع حزب جهنمی کم‌نظیر برای فتنه‌انگیزان و تروریست‌ها ایجاد می‌کنند، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره 2452، اربیل، یکشنبه، 2 نوامبر 1997م، ص 4.
  4. ریبوار محمد، چهار همسر دارم و نمی‌دانم تعداد فرزندانم چند نفر است، اما دوست دارم آن را به پنج برسانم، مجله روناهی، سازمان روناهی، شماره 24، اربیل، چاپخانه وزارت آموزش و پرورش، 1 اوت 2002م، صص 18 ـ 19.
  5. هژار عبدالله، پنج سال پس از حماسه باشکوه اول خواکورک، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره 1735، اربیل، شنبه، 4 سپتامبر 1993م، ص 3.
  6. حمید افندی، پرورش زنبور در کردستان، (بدون مکان ـ چاپخانه خبات ـ 1986م)، صص 1، 131.
  7. ح. افندی، مقدمه‌ای درباره پارتیزانی در کردستان، (مکان نامشخص ـ چاپخانه خبات ـ 1984م)، ص 1.
  8. نشست مشترکی میان اتحادیه میهنی کردستان و حزب دموکرات کردستان و نیروهای ائتلاف برگزار شد، روزنامه کوردستانی نوی، ارگان اتحادیه میهنی کردستان، شماره 3100، سال دوازدهم، سلیمانیه، سه‌شنبه، 24 ژوئن 2003م، ص 1.
  9. دلشاد مصطفی وسانی، جنوب کردستان عوامل خارجی و بازتاب آن در اختلافات داخلی، (اربیل ـ چاپخانه روکسانا ـ 2018م)، ص 97.
  10. زاهیر روزبیانی، تداوم یا آغاز دوباره انقلاب، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره 1655، اربیل، پنجشنبه، 27 مه 1993م، ص 2.
  11. ژیلوان، تداوم یا آغاز دوباره انقلاب، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره 1658، اربیل، یکشنبه، 30 مه 1993م، ص 3.
  12. آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.
  13. البارزاني سیقلد مجموعة مناضلین میدالیات البارزاني، جریدة خه‌بات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكوردستان ـ الموحد، العدد 943، أربیل، الجمعة، 24 أیلول 1999م، ص 4.
  14. برایت، نگاهی به پیشمرگه‌های پیشکسوت، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره 3125، اربیل، دوشنبه، 3 ژوئیه 2000م، ص 7.
  15. حزب دموکرات کردستان، دفتر سیاسی، تصمیم، شماره 9410، 5 اکتبر 1985م، ص 1.
  16. حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین نشان افتخار، جلد اول، (اربیل ـ بنیاد خیریه بارزانی ـ چاپخانه حاجی هاشم ـ 2015م)، صص 115 ـ 108.
  17. حبیب محمد كریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) 1946 ـ 1993، (دهوك ـ مطبعة خه‌بات ـ 1998م)، ص 174.
  18. سالار حفید، علي العسكري والحكم للتأریخ، (بدون مكان ـ بدون سنة)، ص 173.
  19. حمید افندی، حماسه کوری 7/4 و 9 آوریل 1991، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره 3063، اربیل، پنجشنبه، 6 آوریل 2000م.
  20. تاریخ دوره‌های کادرهای حزب، از کوهستان تا شهر، (اربیل ـ مرکز مطالعات و پژوهش‌های آکادمی حزب ـ چاپخانه روژهلات ـ 2019م)، ص 20.
  21. روزهای راپرین (قیام) در توشه یک پیشمرگه، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ متحد، شماره 2159، پیرمام، جمعه، 8 مارس 1996م، ص 5.
  22. ریباز دلاور عمر، جایگاه بالکایتی در انقلاب ایلول 1961 ـ 1975، پایان‌نامه کارشناسی ارشد منتشر نشده، دانشگاه سوران، دانشکده ادبیات ـ گروه تاریخ، سال 2017م، ص 68.
  23. الرئیس البارزاني یستقبل وزیر الدفاع العراقي، جریدة التآخي، دار التآخي للطباعة والنشر، العدد 4481، الدورة الثالثة، بغداد، الأربعاء، 25 آیار 2005م، ص 1.
  24. شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل ـ چاپخانه روژهلات ـ 2013م)، ص 120.
  25. عمر عثمان، زندگی یک کرد، جلد اول، (اربیل ـ چاپخانه حاجی هاشم ـ 2005م)، صص 49، 92، 165، 170.
  26. فاتح رسول، صفحاتی از تاریخ مبارزات ملت کرد، جلد سوم، (سوئد ـ 1994م)، ص 305.
  27. فاتح رسول، صفحاتی از تاریخ مبارزات ملت کرد ما، جلد اول، (سوئد ـ چاپخانه حلبچه ـ 1979م)، ص 268.
  28. فاضل رئوف، به سوی خورشید، جلد اول، (اربیل ـ چاپخانه وزارت فرهنگ ـ 2001م)، صص 152، 174.
  29. مجموعه وقایع کردستان، جلد اول، (اربیل ـ خانه اربیل برای چاپ و نشر ـ 2010م)، ص 348.
  30. کیفی هادی، همیشه شاخه دو نقش اصلی را داشته و دارد، مجله سفین، ارگان کمیته شاخه دو اربیل، شماره 58، اربیل، چاپخانه آموزش و پرورش، ژوئن 2005م، صص 15 ـ 17.
  31. شاخه دو، شاخه دو در نیم قرن مبارزه، (اربیل ـ چاپخانه آراس ـ 2010م)، ص 42.
  32. در چارچوب جشن‌های یوبیل طلایی، رئیس مسعود بارزانی مدال بارزانی را به مبارزان و مادران شهید اعطا می‌کند، مجله گولان، شماره 84، اربیل، 1 سپتامبر 1996م، ص 9.
  33. مسعود البارزاني، البارزاني والحركة التحرریة الكردیة، المجلد الثالث، الطبعة الثانیة، (أربیل ـ مطبعة وزارة التربیة ـ 2002م)، ص 337.
  34. محمد علی اسماعیل، خاطراتم هفتاد سال عمر و بیش از نیم قرن مبارزه، (بدون مکان ـ 2019م)، ص 262.
  35. ملا فاروق شوانی، همه کرد، جلد اول، (اربیل ـ چاپخانه فرهنگ ـ 1997م)، ص 108.
  36. یاران پیشکسوت حزب .. در یادبود انقلاب ایلول برای مبارزه سخن می‌گویند، روزنامه خبات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره 637، چهارشنبه، 9 سپتامبر 1992م، ص 6.