مهندس و سیاستمدار محمد محمود عبدالرحمان خدر، معروف به سامی، سامی عبدالرحمان، صالح و دارا، در سال ١٩٥٧ عضو انجمن دانشجویان کرد در اروپا بود، در سال ١٩٦٦ به عضویت شورای رهبری انقلاب کردستان عراق درآمد، در هر دو کنگره هفتم ١٩٦٦ و هشتم ١٩٧٠ حزب به عنوان عضو کمیته مرکزی و سپس به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان انتخاب شد، در سال ١٩٧٥ عضو رهبری موقت حزب دموکرات کردستان بود، در سال ١٩٧٩ و در کنگره نهم حزب دموکرات کردستان از صفوف حزب خارج شد، در سال ١٩٨١ حزب پارتی گلی دموکرات کردستان را تأسیس کرد، در سال ١٩٩٣ به صفوف حزب بازگشت و در کنگرههای یازدهم ١٩٩٣ و دوازدهم ١٩٩٩ به عضویت کمیته مرکزی و سپس به عضویت دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان-متحد انتخاب شد، در ١ فوریه ٢٠٠٤ و در یک اقدام تروریستی در داخل مقر شاخه دو حزب در شهر اربیل شهید شد.
زندگینامهمحمد محمود عبدالرحمان در سال ١٩٣٣ در شنگال - موصل به دنیا آمد. در سال ١٩٥٢ با بورسیه دولتی به پادشاهی متحده بریتانیا فرستاده شد و در سال ١٩٥٣ در دانشگاه منچستر پذیرفته شد. در سال ١٩٥٧ کارشناسی ارشد خود را در رشته مهندسی برق دریافت کرد و به عراق بازگشت و در سال ١٩٥٨ در وزارت نفت به عنوان مهندس استخدام شد. همان سال از مؤسسان سندیکای مهندسان عراق بود و در سال ١٩٥٩ به عنوان دبیر سندیکای مهندسان عراق انتخاب شد. در سال ١٩٥٩ ستوان دوم ذخیره در شهر موصل بود و در زمان شورش سرهنگ ستاد عبدالوهاب شواف (١٠١٦-١٩٥٩) از زعیم ستاد عبدالکریم قاسم ( - ١٩٦٣) حمایت کرد و در برابر شورش سرهنگ ستاد عبدالوهاب شواف ایستاد. در سال ١٩٦١ با فوزیه امین عبدالرحمان، دختر عمویش، ازدواج کرد. در ١ فوریه ٢٠٠٤ و در یک اقدام تروریستی در شهر اربیل به دست گروه تروریستی القاعده شهید شد. به زبانهای کردی، عربی و انگلیسی مسلط بود.
کارنامه مبارزاتیمحمد محمود عبدالرحمان در سال ١٩٥٤ زمانی که دانشجو بود در پادشاهی بریتانیا، در انجمن دانشجویان عراقی وابسته به حزب کمونیست عراق فعالیت میکرد و برای هیئت مدیره دانشجویان حزب کمونیست عراق در دانشگاه منچستر در پادشاهی متحده بریتانیا انتخاب شد، در سال ١٩٥٧ به عنوان عضو انجمن دانشجویان کرد در اروپا پذیرفته شد. در دهه پنجاه قرن بیستم، مسئول حزب کمونیست عراق در پادشاهی متحده بریتانیا بود.
پس از کودتای ٨ فوریه ١٩٦٣ و سرکوب کمونیستها، به صفوف نیروی پیشمرگه پیوست و ابتدا به عنوان یک رسانهگر فعالیت خود را آغاز کرد و عضو هیئت نویسندگان رادیو صدای کردستان عراق بود که از غار گردهرهش در محدوده استان سلیمانیه پخش میشد، در سال ١٩٦٥ عضو هیئت نویسندگان روزنامه خهبات ارگان حزب دموکرات کردستان بود و در همان سال به عنوان مسئول ایستگاه رادیو صدای کردستان منصوب شد.
در ١ اوت ١٩٦٦ به عنوان عضو شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق تعیین شد و سپس به عضویت دفتر اجرایی (المکتب التنفیذی) شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق درآمد. در هر دو کنگره هفتم ١٩٦٦ و هشتم ١٩٧٠ حزب به عنوان عضو کمیته مرکزی و سپس دفتر سیاسی حزب انتخاب شد، در همان سال به عنوان دستیار مسئول دفتر نظامی در دفتر اجرایی شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق منصوب شد و همزمان به عضویت کمیته روابط خارجی دفتر اجرایی شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق درآمد، در ١٥ آوریل ١٩٦٧ به سرپرستی رئیس مصطفی بارزانی به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان نماینده کنفرانس نظامی-سیاسی کانی سماق بود، از پایان دهه شصت به بعد نقش مستمری در کادرسازی داشت و به عنوان مدرس دورههای آموزشی خدمت کرد.
نامبرده به عنوان یک رهبر نظامی نقش مؤثری ایفا کرد و در ١٨ نوامبر ١٩٦٩ سرپرستی حماسه پیرهمگرون را بر عهده داشت و در پایان همان سال سرپرستی جنگ سورداش را بر عهده گرفت، در ١ مارس ١٩٦٩ به عنوان فرمانده کل عملیات ضربه به شرکت نفت کرکوک در باباگوڕگوڕ منصوب شد، به دلیل آشنایی با مبارزات سیاسی و دیپلماتیک همواره در زمانها و مکانهای ضروری به تواناییها و مهارتهایش تکیه میشد و در سال ١٩٧٠ عضو کمیته هفتنفره صلح میان حزب دموکرات کردستان و حزب بعث عربی سوسیالیست بود، در ١٠ ژانویه ١٩٧٠ عضو هیئت نهنفره حزب دموکرات کردستان برای مذاکره پیرامون خودمختاری برای کردستان جنوبی با مقامات حزب بعث در شهر بغداد بود، در ١١ مارس ١٩٧٠ عضو هیئت حزب دموکرات کردستان برای اعلام توافقنامه ١١ مارس برای حق خودمختاری کردستان توسط رئیسجمهور احمد حسن البکر (١٩١٤-١٩٨٢) بود.
در ٢٩ مارس ١٩٧٠ و در کابینه احمد حسن البکر به عنوان وزیر امور شمال منصوب شد، در ٧ اوت ١٩٧٠ به همراه اسماعیل عزیز مصطفی (١٩٣٨-٢٠١٧)، معروف به شیخ اسماعیل ملا عزیز نایبرئیس شاخه پنج حزب دموکرات کردستان به منظور ارتباط مجدد با صفوف حزب با رئیس مصطفی بارزانی در مقر تابستانی در حاجی عمران دیدار کرد.
در تاریخ ١٢ مارس ١٩٧٤ به دلیل عدم اجرای توافقنامه ١١ مارس از سوی دولت عراق، استعفای خود را به احمد حسن بکر، رئیسجمهور عراق تقدیم کرده است. در ٧ آوریل ١٩٧٤ با یک فرمان جمهوری از سمت وزیر امور شمال در کابینه احمد حسن بکر برکنار شده است. در ٢٨ آوریل ١٩٧٤ پس از مصادره خانهاش توسط دولت عراق، خانوادهاش به سمت مناطق آزادشده رانده شدند. در اوایل ماه مارس ١٩٧٤ برای مدتی کوتاه به عنوان مسئول دبیرخانه کل آموزش و پرورش و آموزش عالی انقلاب سپتامبر منصوب شده است. سال ١٩٧٤ با آغاز جنگ میان ارتش عراق و لشکر انقلابی کردستان، به عنوان مسئول اطلاعرسانی منصوب شده است.
سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب سپتامبر به عنوان پناهنده به کشور ایران روی آورده و در همان سال پس از مدتی کوتاه به پادشاهی بریتانیا مهاجرت کرده است. در اوایل ماه آوریل سال ١٩٧٥ توسط رفیق مسعود بارزانی مأمور آمادهسازی انقلاب گل و سال ١٩٧٦ عضو رهبری موقت حزب دموکرات کردستان شده است (کنفرانس برلین).
سال ١٩٧٧ از راه کردستان شمالی و با همکاری حزب دموکرات کردستان ترکیه به صفوف نیروی پیشمرگه پیوسته و با نام مستعار صالح و سپس دارا مبارزه کرده است. سال ١٩٧٧ در مناطق آزادشده انقلاب گل سخنرانی افتتاحیه را از رادیو کردستان عراق خوانده است. در ١٥ نوامبر ١٩٧٧ در نشست گسترده بیداوی رهبری موقت حزب دموکرات کردستان برای سازماندهی مجدد نیروی پیشمرگه و راهاندازی دوباره تشکیلات شرکت کرده است.
تا برگزاری کنگره نهم به عنوان دبیر موقت رهبری موقت حزب دموکرات کردستان منصوب شده و سال ١٩٧٩ توسط مقامات جمهوری اسلامی ایران دستگیر شده و در کنگره نهم حزب دموکرات کردستان شرکت نکرده است. سال ١٩٧٩ توسط رئیس مسعود بارزانی، ادریس بارزانی، (ویسلی گریک Wesley Gryk) مسئول بخش حفاظت از پناهندگان در کمیساریای عالی امور پناهندگان و جمهوریهای مردمی لیبی برای آزادی وی از دست جمهوری اسلامی ایران تلاش شده است. در پایان ماه سپتامبر ١٩٨٠ در زندان جمهوری اسلامی ایران آزاد شده و به پادشاهی بریتانیا بازگشته است.
سال ١٩٨١ حزب دموکرات مردم کردستان را تأسیس کرده است. در ٢٦ تا ٣٠ ژوئیه ١٩٨١ در نخستین کنگره حزب دموکرات مردم کردستان توسط نمایندگان کنگره به عنوان دبیرکل حزب انتخاب شده است. سال ١٩٩٢ توسط نمایندگان کنگره اول حزب اتحاد کردستان به عنوان عضو کمیته مرکزی انتخاب شده و عضو هیئت رئیسه حزب اتحاد کردستان (پاسوک، حسک، گل) شده است. سال ١٩٩٣ و در کنگره یازدهم عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان - متحد شده است. در ٤ مه ١٩٩٤ در نشست مشترک حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان، آتشبس و عادیسازی وضعیت کردستان جنوبی را امضا کرده است.
در ٢٠ دسامبر ١٩٩٩ در برابر شورای ملی کردستان سوگند قانونی یاد کرده و به عنوان معاون نخستوزیر اقلیم کردستان در کابینه چهارم منصوب شده است. سال ١٩٩٩ و در کنگره دوازدهم به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان بازانتخاب شده است. در ١٢ اوت ٢٠٠٣ توسط شورای حکومتی عراق به عنوان عضو کمیته انتخاب اعضای کنگره قانون اساسی منصوب شده است. سال ٢٠٠٣ به عنوان عضو کمیته تدوین قانون اساسی عراق منصوب شده است.
در ١ فوریه ٢٠٠٤ و در یک اقدام تروریستی در شهر اربیل به دست گروه تروریستی القاعده شهید شده و رئیس مسعود بارزانی به همین مناسبت پیام تسلیتی به ملت کردستان ارسال کرده است. در روز سهشنبه ٣ فوریه ٢٠٠٤ نیچروان ادریس مصطفی معروف به نیچروان بارزانی نخستوزیر اقلیم کردستان به همین مناسبت پیام تسلیتی به ملت کردستان ارسال میکند. در زمان شهادت، دبیر دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان و معاون نخستوزیر اقلیم کردستان بوده است.
از آثار وی:
- گشت و گذار در زمین سوخته - ١٩٨٨.
- آغازها و چشماندازها - ١٩٨٨.
- از یادداشتهایم - ١٩٩١.
- جهان به صلح کردی چشم دوخته است - ١٩٩٨، با عنوان «دنیا چشمانتظار صلح کردهاست» به کردی ترجمه شده است.
- در اصول دیپلماسی و گفتگو و مذاکره - ١٩٩٨، با عنوان «اصول دیپلماسی، گفتگو و مذاکره» به کردی ترجمه شده است.
- درباره دیپلماسی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٩.
- کادرسازی - بدون سال.
- درباره دیپلماسی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٩..
- علی سنجاری، مسئله کردی و حزب بعث عربی سوسیالیست در عراق، جلد سوم، (دهوک - چاپخانه خانی - ٢٠١٢م).
- تاریخ حزب دموکرات کردستان، کنگره و کنفرانس (برنامه و اساسنامه داخلی)، هیئت دایرهالمعارف حزب دموکرات کردستان، جلد اول، (اربیل - چاپخانه روکسانا - ٢٠٢١).
- حبیب محمد کریم، کرکوک و انقلاب شکوهمند سپتامبر، مجله گولان العربی، مرکز فرهنگی گولان، شماره ٧٠، سال ششم، اربیل، چاپخانه وزارت آموزش و پرورش، ٣١ مارس ٢٠٠٢م.
- نوزاد علی احمد، مطبوعات حزب دموکرات کردستان در خارج از کشور، (سلیمانیه - موسسه ژین برای احیای میراث اسنادی و مطبوعاتی کردی - ٢٠١٠م).
- پاله باوانی، شخصیت شهید سامی و چند خاطره، مجله خازر، مرکز فرهنگی بردهرش، شماره ٩، اربیل، چاپخانه مناره، بهار ٢٠٠٥ز.
- آرشیو هیئت دایرهالمعارف حزب دموکرات کردستان.
- آمادهسازی و تصحیح: شریف هژاری، جنبش ملی کردستان جنوبی ١٩٦١ - ١٩٧٧ در اسناد محرمانه وزارت امور خارجه بریتانیا، ترجمه پاسار شیرکو، (سلیمانیه - چاپخانه پنجره - ٢٠١٦ز).
- محمد سهل طقوش، تاریخ کردها ٦٣٧ - ٢٠١٥، (بیروت - دارالنفائس برای چاپ و نشر و توزیع - ٢٠١٥م).
- حامد گوهری، مصطفی بارزانی پیشمرگه و رئیس، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٧ز).
- حبیب محمد کریم، تاریخ حزب دموکرات کردستان - عراق (در ایستگاههای اصلی) ١٩٤٦ - ١٩٩٣، (دهوک - چاپخانه خبات - ١٩٩٨م).
- سامی شورش، کردستان و کردها، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٩م).
- سامی عبدالرحمن، از یادداشتهایم، (کردستان - انتشارات حزب دموکرات مردم کردستان - چاپخانه گل - ١٩٩١م).
- علی سنجاری، القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق، الجزء الثالث، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٢م).
- علی سنجاری، حقیقة مسیرة ثورة ١١ أیلول ١٩٦١، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٣م).
- عبدالرحمن گوندکی، نامهای در شرنخ، (استانبول ـ انتشارات دوز ـ ٢٠١٦م).
- کریم شارهزا، سیاستمدار کورد شهید سامی عبدالرحمن، قاموس نامهای جاویدان، جلد اول، آمادهسازی و سرپرستی ممتاز حیدری، هیرش سنجاوی و کاروان قاسم، (اربیل ـ کتابخانه و آرشیو ممتاز حیدری ـ چاپخانه روژههلات ـ ٢٠١٤م).
- محمد ملا قادر، خهباتنامه، تاریخ مختصر پارتی و فرهنگ بارزانی جاویدان، چاپ دوم، (اربیل ـ انتشارات آراس ـ ٢٠٠٧م).
- مسعود بارزانی، البارزاني والحركة التحرریة الكردیة، المجلد الثالث، الطبعة الثانیة، (اربیل ـ چاپخانه وزارت آموزش ـ ٢٠٠٢م).


