زندگی‌نامه

سعید ملا عبدالله، سال ١٩٣٣ در روستای شنگیل از توابع ناحیه بارزان در شهرستان مێرگه‌سور در استان اربیل متولد شده است. او به سه زبان کردی، عربی و روسی مسلط بود. در ٣١ ژوئیه ١٩٨٣ در عملیات انفال بارزانی‌ها توسط حکومت عراق در مجتمع قوشتپه به همراه پسرش به نام عبدالله سعید (١٩٧٢- ١٩٨٣) ناپدید شده‌اند.

کارنامه مبارزاتی

در ١١ اکتبر ١٩٤٥ پس از شکست انقلاب دوم بارزان به شرق کردستان می‌رود. در ٣١ مارس ١٩٤٦ در نیروی بارزان وابسته به ارتش جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد پیشمرگه شده و در جنگ‌های جبهه سقز در جمهوری دموکراتیک کردستان شرکت کرده است.

 او از جمله پیشمرگه‌هایی بود که در ١٩ آوریل ١٩٤٧ از طریق (خواکورک و دشت برازگر) از خاک کردستان ترکیه به منطقه شیروان و مزوری بازگشته است. پس از بازگشتشان، ژنرال مصطفی بارزانی در ٦ مه ١٩٤٧ در روستای ارگوش جلسه‌ای با یارانش برگزار می‌کند و آن‌ها را در ماندن یا رفتن به اتحاد جماهیر شوروی مخیر می‌سازد. در آنجا تمامی یاران تصمیم به ادامه راه و رفتن به اتحاد جماهیر شوروی می‌گیرند. در ٢٣ مه ١٩٤٧ او همراهی ژنرال مصطفی بارزانی را به سمت اتحاد جماهیر شوروی انجام داده و در جنگ‌های «گلی قتور» و «پل ماکو» شرکت کرده و پس از سختی و خستگی بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، به سمت شوروی عبور کرده است.

پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی یارانش در شهر نخجوانِ جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجتمعی سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، جای داده شدند و توسط گروهی از سربازان محافظت می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و رفت‌وآمد همانند اسیران جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس به تصمیم حکومت شوروی میان مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه به آن‌ها لباس نظامی داده شد و با سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت تمرین نظامی انجام می‌دادند. در همان زمان روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از یارانشان که سواد داشتند، دروس یادگیری زبان کردی به آن‌ها آموزش داده می‌شد.

در ١٣ مارس ١٩٤٩ به همراه ملامصطفی بارزانی و زیاب د‌ر زیاب با هواپیما به چمبای در کنار دریای آرال منتقل شدند. در ١ سپتامبر ١٩٥١ نامبرده به همراه ملامصطفی بارزانی به تاشکند بازمی‌گردد،

در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبد الکریم قاسم تأسیس می‌شود. نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه یارانش با کشتی از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشته است. در سال ١٩٦١ شرکت انقلاب ایلول کرده و در جنگ‌ها حضور داشته است.

 سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول توسط حکومت عراق به جنوب عراق تبعید شده و در استان دیوانیه سکونت داده شد. سال ١٩٨٠ به مجتمع قوشتپه منتقل شد. در تاریخ ٣١ ژوئیه ١٩٨٣ در عملیات انفال بارزانی‌ها توسط حکومت عراق در مجتمع قوشتپه به همراه پسرش به نام عبدالله سعید (١٩٧٢-١٩٨٣) ناپدید شده‌اند.

منابع:
  1. آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.
  2. مصاحبه مجله متین، خاطرات عزیز قاضی همراه بارزانی جاوید، بخش دوم، مجله متین، شاخه یک حزب دموکرات کردستان - متحد، شماره ٤٨، دوره سوم، دهوک، چاپخانه هاوار، ژانویه ١٩٩٦م.
  3. ریکار مزوری، زنان روس و کوچ اجباری و انفال و نسل‌کشی، چاپ اول، (اربیل – چاپخانه مناره - ٢٠١٠م).
  4. شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٣م).
  5. عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٢م).
  6. عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان میان ١٩٣١ - ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - ٢٠٠١م).
  7. عمر حمزه صالح، نسل‌کشی و جنایات رژیم بعث علیه بارزانی‌ها ١٩٧٥ - ١٩٩١ از زبان شاهدان عینی و اسناد، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٧م).
  8. کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه په یون‌د - ٢٠١١م).
  9. مجله هتاو، شماره ١٥٤، سال ششم، اربیل، چاپخانه کردستان، جمعه، ١٥ آوریل ١٩٥٩.
  10. از یادداشت‌های فرمانده شهید حه‌سو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز همراه بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیر - ١٩٩٧م).
  11. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).
  12. محمد صالح پندروی (جگرسوز)، زندگی فرهنگی و اجتماعی منطقه مزوری بالا، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠٢٠م).
  13. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد ١٩٣١ - ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خبات - ١٩٩٨م).
  14. نجف‌قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، مترجم: شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل زرین حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٦م).