محمدامین معروف کاملا در سال ١٩٢٠ در شهر کویسنجق از توابع استان اربیل متولد شد. او در ابتدا تحصیلات مذهبی را نزد (ملای ره‌ش) آغاز کرد. در سال ١٩٢٩ وارد کلاس اول ابتدایی در مدرسه ابتدایی کویسنجق شد و این دوره را در سال ١٩٣٦ به پایان رساند. در سال ١٩٣٦ در دانشسرای روستایی معلمان در شهر بغداد پذیرفته شد که مدت تحصیل در آن چهار سال بود. وی به عنوان معلم در مدرسه ابتدایی کویسنجق منصوب شد و در سال ١٩٤١ معلم کلاس اول ابتدایی جلال طالبانی (١٩٣٣-٢٠١٧) بود. در سال ١٩٤٣ کمک‌های مالی به باشگاه کرد نصر در بغداد ارائه کرد. در سال ١٩٤٣ مقاله‌ای در مجله گلاویژ که به زبان کردی در بغداد منتشر می‌شد، به چاپ رساند. او در سال ١٩٤٩ حامی سوادآموزی در شهر کویسنجق بود. وی در تاریخ ١٥ تشرین دوم ١٩٩٩ در شهر کویسنجق پس از رنج ناشی از بیماری دیابت درگذشت و در قبرستان که‌کون به خاک سپرده شد. در روز چهارشنبه ١٧ تشرین دوم ١٩٩٩، مهندس علی عبدالله امین، معاون رئیس حزب دموکرات کردستان، پیام تسلیتی به خانواده وی ارسال کرد. او به دو زبان کردی و عربی مسلط بود.
صفحات مبارزاتی
او در سال ١٩٤٠ به حزب هیوا کردستان پیوست و در سال ١٩٤٥ با حزب کمونیست در کردستان عراق (حزب شورش) ارتباط برقرار کرد. وی از نمایندگان اولین کنگره حزب دموکرات کردستان (اتحاد اول) در شهر بغداد در سال ١٩٤٦ بود. در سال ١٩٤٧ به عنوان معلم در مدرسه ابتدایی زانست در شهر کویسنجق استان اربیل فعالیت می‌کرد. او به نام حزب دموکرات کردستان، تظاهراتی را در تاریخ ٢٧ کانون دوم ١٩٤٨ علیه معاهده پورتسموث بین پادشاهی بریتانیا و پادشاهی عراق در شهر کویسنجق تابعه استان اربیل علیه رژیم پادشاهی عراق رهبری کرد. او در سال ١٩٥٠ به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان (کنفرانس کویسنجق) درآمد. در سال ١٩٥١ توسط نمایندگان دومین کنگره حزب به عنوان عضو کمیته مرکزی موقت حزب دموکرات کردستان انتخاب شد. او در سال ١٩٥١ مسئول کمیته محلی کویسنجق بود. در سال ١٩٥١ او از حامیان جناح وکیل حمزه عبدالله عمر (١٩١٥-١٩٩٨) در صفوف حزب دموکرات کردستان بود.
او در سال ١٩٥٣ توسط نمایندگان سومین کنگره حزب به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان - عراق انتخاب شد. در سال ١٩٥٣ توسط مقامات پادشاهی عراق به منطقه (پردی) در استان کرکوک تبعید شد. در سال ١٩٥٣ با نامزدی اعضای حزب دموکرات کردستان - عراق برای مجلس نمایندگان عراق مخالفت کرد. در سال ١٩٥٧ به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان - متحد (اتحاد سوم) درآمد. او در سال ١٩٥٨ مسئولیت کمیته محلی کویسنجق وابسته به شاخه دوم حزب را بر عهده گرفت و در سال ١٩٦٤ برای همیشه از فعالیت حزبی کناره‌گیری کرد.
منابع:-
ئاماده‌كردنی : كه‌مال مه‌عروف، بیره‌وه‌ریه‌كانی مامۆستا عه‌بدولمه‌جید نوره‌دین جه‌لی زاده، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی شه‌هاب ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ٢٤، ١٠٨.
-
مازبا، لاوی پولونی، وه‌رگێڕانی محمد امین معروف، گۆڤاری گه‌لاوێژ، ژماره ١١، سال ٤، به‌غدا، چاپخانه‌ی معارف، تشرینی دووه‌م ١٩٤٣ز، ل ل ٦٦ ـ ٧١.
-
ئه‌حمه‌د باوه‌ڕ، كۆمه‌ڵێ یانه‌ی سه‌ركه‌وتن، (كوردستان ـ شاره‌وانی كه‌لار ـ چاپخانه‌ی ئۆفسێتی تيشك ـ ٢٠٠٤ز)، ل ١٣٥.
-
مام جه‌لال، ساڵی كۆنگره‌ی خوێندكاران، به‌شی پێنجه‌م، گۆڤاری خاك، ژماره ١٤، ساڵی دووه‌م، سلێمانی، چاپخانه‌ی ئۆفسێتی دلێر، ١٠ ئابی ١٩٩٨ز، ل ٧.
-
مه‌هدی محه‌مه‌د قادر، پێشهاته سیاسییه‌كانی كوردستانی عێراق ١٩٤٥ ـ ١٩٥٨، (سلێمانی ـ سه‌نته‌ری لێكۆڵینه‌وه‌ی ستراتیجیی كوردستان ـ ٢٠٠٥ز)، ل ل ١٢٢، ١٢٨ ـ ١٢٩، ١٣٢، ١٣٥.
-
جه‌مال بابان، سلێمانی شاره گه‌شاوه‌كه‌م، به‌رگی سێیه‌م، چاپی دووه‌م، (هه‌ولێر ـ ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس ـ چاپخانه‌ی ئاراس ـ ٢٠١٢ز)، ل ل ٣٣٢ ـ ٣٣٣.
-
مام جه‌لال، برایم ئه‌حمه‌د سه‌ركرده‌یه‌كی بلیمه‌ت و ژیری سه‌رده‌مێكی نوێی كوردایه‌تی، گۆڤاری خاك، ژماره ٥٨، ساڵی پێنجه‌م، سلێمانی، چاپخانه‌ی ئۆفسێتی دلێر، ١٠ نیسانی ٢٠٠٢ز, ل ٧.
-
حبیب محمد كریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوك ـ مطبعة خه‌بات ـ ١٩٩٨م)، ص ص ٤٢، ٤٧، ٥٠، ٥٩.
-
سدیق ساڵح، ڕه‌فیق ساڵح و عه‌بدوڵڵا زه‌نگه‌نه، ژیاننامه و پێڕستی گۆڤاری گه‌لاوێژ، به‌رگی یازده‌یه‌م، (سلێمانی ـ بنكه‌ی ژین ـ چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات ـ ٢٠١٦ز)، ل ل ٢٩٩ ـ ٣٠٠.
-
فه‌رهاد عه‌ونی، ٣٦ نامه و چه‌ند كه‌سایه‌تییه‌كه‌ی دیوانی من، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین ـ ٢٠١٩ز)، ل ل ٥٤ ـ ٥٥، ٥٩.
-
شه‌عبان عه‌لی شه‌عبان، هه‌ندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی، چاپی سێیه‌م، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی خه‌بات ـ ٢٠١٣ز)، ل ١٠٨.
-
طاهر احمد حویزی، مێژووی كۆیه، به‌رگی دووه‌م به‌شی یه‌كه‌م، (به‌غدا ـ چاپخانه‌ی (نمیر) ـ ١٩٨٤ز)، ل ل ٢٠٤، ٢٢٣.
-
علی عبدالله، مێژووی پارتی دیموكراتی كوردستان ـ عێراق تا به‌ستنی كۆنگره‌ی سێیه‌می، (بێ شوێن ـ ئه‌یلولی ١٩٦٨ز)، ل ل ٨٦ ـ ٩٠.
-
عه‌بدولخالق عه‌لائه‌ددین، كۆیه ... ناودارانی، (هه‌ولێر ـ چاپخانه‌ی مناره ـ ٢٠١٤ز)، ل ل ١٩١ ـ ١٩٢.
-
عه‌بدولكه‌ریم عه‌بدوڵڵا حه‌وێزی، بیره‌وه‌ریه‌كانم له‌گه‌ڵ هه‌ڤاڵی تێكۆشه‌ر مام جه‌لال، گۆڤاری كه‌كۆن، ژماره ٣١، نیسانی ٢٠١٤ز، ل ٢٦.
-
كریم شاره‌زا، المعلم المربي والمناضل القومي محمدأمین معروف ١٩٢٠ ـ ١٩٩٩، جریدة خه‌بات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكوردستاني، العدد ٩٨٨، أربیل، الجمعة، ١١ آب ٢٠٠٠م، ص ١١.
-
كه‌ریم شاره‌زا، محه‌مه‌د ئه‌مین مه‌عروف، ١٩٢٠ ـ ١٩٩٩، ئینسكلۆپیدیای هه‌ولێر، به‌رگی ده‌یه‌م، (لوبنان ـ گرین گالۆری ـ ٢٠٠٩ز)، ل ل ٤٥٨٣ ـ ٤٥٨٤.
-
كۆیه .. له ڕۆژانی وه‌ثبه‌ی ١٩٤٨دا، ڕۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ، ئۆرگانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، ژماره ٣٠١، ساڵی دووه‌م، هه‌ولێر، چوارشه‌مه، ٢٧ كانونی دووه‌می ١٩٩٣ز، ل ٦.
-
مه‌جید ئاسنگه‌ر، "له چله‌ی مامۆستایه‌كی پایه‌به‌رزدا"، ڕۆژنامه‌ی برایه‌تی، ئۆرگانی پارتی دیموكراتی كوردستان، ژماره ٢٩٩٨، هه‌ولێر، یه‌كشه‌مه، ٢٦ كانونی یه‌كه‌می ١٩٩٩ز، ل ٣.
-
نائب رئیس حزبنا یواسي عائلة المرحوم الاستاذ محمدامین معروف، جریدة خه‌بات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكوردستاني، العدد ٩٥١، أربیل، الجمعة، ١٩ تشرین الثاني ١٩٩٩م، ص ٢.