جلال حسامالدین نورالدین غفور، معروف به مام جلال، در سال ١٩٤٧ به صفوف حزب پیوست، در سال ١٩٥٣ عضو کمیته مرکزی حزب شد، در سال ١٩٥٣ عضو هیئت مؤسس اتحادیه دانشجویان کردستان بود، در سال ١٩٥٣ عضو کمیته تدارکات کنگره اول اتحادیه دانشجویان کردستان در شهر بغداد بود، در همان سال دبیر این اتحادیه شد، در سال ١٩٦١ به نیروهای پیشمرگه پیوست، در سال ٢٠٠٤ توسط پارلمان عراق به عنوان رئیس‌جمهور عراق انتخاب شد.
زندگینامهجلال حسامالدین نورالدین غفور، معروف به مام جلال، در سال ١٩٣٣ در شهر کویه از توابع استان اربیل به دنیا آمد، از خانواده شیوخ طریقت قادری طالبانی است و به ایل زنگنه فیلی تعلق دارد که اجدادش در اواخر دوران حکومت صفویان از کرمانشاه در کردستان شرقی به کردستان جنوبی مهاجرت کرده‌اند. مقاطع ابتدایی و راهنمایی را در شهرک کویه از توابع استان اربیل و مقطع دبیرستان را در شهر کرکوک به پایان رسانده است، در سال ١٩٤٨ در کلاس اول راهنمایی در شهرک کویه شروع به تحصیل کرد، در سال ١٩٥٠ مقطع راهنمایی را در شهر کویه به پایان رساند، در سال ١٩٥١ در کلاس چهارم در یکی از دبیرستان‌های شهر اربیل پذیرفته شد، در سال ١٩٥٢ کلاس پنجم دبیرستان در رشته علوم تجربی را در شهر کرکوک به پایان رساند، در سال ١٩٥٢ در رشته حقوق در دانشکده حقوق دانشگاه بغداد پذیرفته شد، در سال ١٩٥٩ پس از وقفه در تحصیل به دلیل فعالیت‌های سیاسی، دانشکده حقوق دانشگاه بغداد را به پایان رساند، در سال ١٩٦٠ به کار وکالت در استان کرکوک مشغول شد. در سال ١٩٦٧ با هیرو ابراهیم احمد ازدواج کرد و در سال ١٩٧٠ مراسم عروسی‌اش را برگزار کرد.
در ١٧ دسامبر ٢٠١٢ ناگهان بیمار شد و به بیمارستان شاریته در شهر برلین اعزام شد، در ٢٤ سپتامبر ٢٠١٢ توافق‌نامه‌ای را با نوشیروان مصطفی (١٩٤٤ـ٢٠١٧) دبیرکل جنبش گوران با هدف تعلیق رأی‌دهی به قانون اساسی اقلیم کردستان امضا کرد، در ١٩ ژوئیه ٢٠١٤ به شهر سلیمانیه بازگردانده شد و از تمامی امور مدیریتی و سیاسی کناره‌گیری کرد، در ٢٩ سپتامبر ٢٠١٥ دکترای افتخاری در رشته حقوق توسط دانشگاه کویه به وی اعطا شد، در روز سه‌شنبه ٣ اکتبر ٢٠١٧ بر اثر بیماری در یکی از بیمارستان‌های شهر برلین درگذشت و به همین مناسبت رئیس مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان، یک هفته عزای عمومی در اقلیم کردستان اعلام کرد، در ٦ اکتبر ٢٠١٧ از طریق فرودگاه سلیمانیه با حضور جناب مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان و با پرچم کردستان، پیکرش به شهر سلیمانیه رسید و در تپه دباشان در شهر سلیمانیه به خاک سپرده شد. مسلط به زبان‌های کردی، عربی، فارسی و انگلیسی بود.
تاریخ مبارزاتدر سال ١٩٤٦ از طرفداران حزب کمونیست عراق بود و از طریق وکیل عمر مصطفی محمدامین (١٩٢٣ـ١٩٩٢) معروف به عمر دبابه به صفوف حزب دموکرات کرد دعوت شد و در یک هسته تشکیلاتی سازماندهی شد، در سال ١٩٤٧ با تشویق و حمایت حزب دموکرات کرد از مؤسسان انجمن پیشرفت سوادآموزی (K.P.X) بود، در سال ١٩٤٧ در مقطع ابتدایی رتبه اول را در سطح استان اربیل کسب کرد، در ٢١ مارس ١٩٤٧ در شهرک کویه و در نمایش (ضحاک) نقش پسر کاوه را ایفا کرد، در سال ١٩٤٧ به صفوف حزب دموکرات کرد پیوست و با نام مستعار آگر و پولو فعالیت سیاسی خود را آغاز کرد و با همان نام آگر در روزنامه رزگاری ارگان حزب دموکرات کرد مقالات کوتاهی منتشر می‌کرد.
در سال ١٩٤٩ عضو کمیته منطقه کویه حزب دموکرات کرد بود، در سال ١٩٥٠ عضو کمیته منطقه اربیل حزب دموکرات کرد بود، در سال ١٩٥١ به دلیل فعالیت سیاسی توسط مقامات پادشاهی عراق برای مدتی به شهر موصل تبعید شد، در سال ١٩٥١ نماینده کنگره دوم حزب دموکرات کرد در شهر بغداد بود، در تظاهرات ٢٠ نوامبر ١٩٥٢ در شهر اربیل شرکت کرد و یک روز پس از آن توسط پلیس بازداشت شد، در سال ١٩٥٣ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان ـ عراق کنگره سوم انتخاب شد، در سال ١٩٥٣ عضو هیئت مؤسس اتحادیه دانشجویان کردستان در شهر بغداد بود، در سال ١٩٥٣ عضو کمیته تدارکات کنگره اول اتحادیه دانشجویان کردستان در شهر بغداد بود، در سال ١٩٥٣ توسط نمایندگان کنگره به عنوان دبیر اتحادیه دانشجویان کردستان کنگره اول انتخاب شد، در سال ١٩٥٣ عضو هیئت مؤسس اتحادیه جوانان دموکرات کردستان بود، در سال ١٩٥٣ رئیس اتحادیه جوانان دموکرات کردستان کنگره اول شد، در سال ١٩٥٣ با ریاست وکیل ابراهیم احمد فتاح (١٩١٤-٢٠٠٠) و رفاقت با حبیب محمد کریم (١٩٣١-٢٠١٣) مشهور به حبیب فیلی، عضو کمیته حزب دموکرات کردستان - عراق برای آشتی سه جناح حزب کمونیست عراق (القاعده - رایه الشغیله - وحده الشیوعیین) و یکپارچه‌سازی آنها بوده که در آن موفق بودند، سال ١٩٥٤ به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان - عراق انتخاب شده است، سال ١٩٥٤ برای مدت کوتاهی توسط پلیس مخفی پادشاهی عراق بازداشت شده است، در ٢٠ مارس ١٩٥٤ در جشن نوروز شهر اربیل شرکت کرده و به نمایندگی از دانشجویان دانشکده حقوق دانشگاه بغداد به زبان عربی برای حضار سخنرانی کرده است، سال ١٩٥٤ در میان تشکیلات حزب دموکرات کردستان - عراق در رانیه وابسته به استان سلیمانیه با نام مستعار عولا شناخته می‌شد، سال ١٩٥٥ به عنوان دبیر اتحادیه دانشجویان کردستان (کنگره دوم) انتخاب شده است، سال ١٩٥٥ به همراه مهندس نوری صدیق علی (١٩٢٢-١٩٨٣) مشهور به نوری شاویس به نام حزب دموکرات کردستان - عراق نامه‌ای اعتراضی نسبت به اقدامات حزب کمونیست عراق به حزب کمونیست بریتانیا ارسال کرده‌اند، در ٣١ ژوئیه ١٩٥٥ نماینده حزب دموکرات کردستان - عراق در کنگره جهانی جوانان در شهر ورشو پایتخت جمهوری لهستان بوده است، سال ١٩٥٦ به عنوان رئیس اتحادیه دانشجویان کردستان انتخاب شده است، سال ١٩٥٦ عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات متحد کردستان (اتحاد دوم) شده است، سال ١٩٥٧ مجدداً عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات متحد کردستان (اتحاد سوم) شده است، سال ١٩٥٧ در جشنواره جهانی جوانان و دانشجویان در مسکو شرکت کرده و با ژنرال مصطفی بارزانی (١٩٠٣-١٩٧٩) دیدار کرده است، سال ١٩٥٧ در شهر دمشق در تاسیس حزب دموکرات کرد در سوریه شرکت کرده و نقطه اتصال آنها با حزب دموکرات متحد کردستان بوده است، سال ١٩٥٧ در شهر دمشق با میشل عفلق رهبر حزب بعث عربی، اکرم حورانی از بنیان‌گذاران حزب بعث عربی و عبدالحمید السراج (١٩٢٥-٢٠١٣) معاون رئیس‌جمهور جمهوری عربی متحد دیدار کرده و درباره دیدار خود با رئیس مصطفی بارزانی در شهر مسکو و همچنین دیدار با جمال عبدالناصر (١٩١٨-١٩٧٠) رئیس‌جمهور گفتگو کرده‌اند، در ٣ نوامبر ١٩٥٨ در تالار گلی شهر بغداد مجری مراسم استقبال از بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی از اتحاد شوروی به خاک میهن بوده است، مدیر مسئول مجله رزگاری بوده که تنها دو شماره آن در اوایل سال ١٩٥٩ به چاپ رسیده است.
سال ١٩٥٩ عضو کمیته مشترک حزب دموکرات متحد کردستان و حزب کمونیست عراق برای هماهنگی و همکاری مشترک بوده است، در ٢١ مارس ١٩٥٩ در جشن نوروز شهرک خانقین وابسته به استان دیالی به نمایندگی از حزب دموکرات متحد کردستان برای حضار سخنرانی کرده است، سال ١٩٥٩ نماینده حزب دموکرات کردستان - عراق در کنگره سندیکای روزنامه‌نگاران عراق بوده است، سال ١٩٥٩ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان - عراق (کنگره چهارم) انتخاب شده است، سال ١٩٥٩ با نام پیروت در روزنامه خبات ارگان حزب دموکرات کردستان - عراق مقاله نوشته است، در ١٦ فوریه ١٩٦٠ در دوره چهاردهم دانشکده افسری ذخیره در شهر بغداد با درجه ستوان دوم ذخیره فارغ‌التحصیل شده و در گردان چهارم تانک در ارتش عراق خدمت کرده است، سال ١٩٦٠ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان کنگره پنجم انتخاب شده است، سال ١٩٦٠ در اولین جلسه کمیته مرکزی به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، سال ١٩٦٠ مسئول کمیته شعبه چهار حزب دموکرات کردستان شده است، سال ١٩٦٠ یک دوره آگاهی‌بخشی سیاسی برای کادرهای کمیته شعبه چهار برگزار کرده است، سال ١٩٦١ در جلسه رهبری حزب دموکرات کردستان به منظور ارزیابی آخرین وضعیت‌ها شرکت کرده و به آغاز قیام رای داده است، سال ١٩٦١ به همراه وکیل عمر مصطفی محمدامین (١٩٢٣-١٩٩٢) مشهور به عمر دبابه به روستای بارزان وابسته به استان اربیل سفر کرده و با رئیس مصطفی بارزانی دیدار کرده است تا نظر او را در مورد آغاز قیام بداند، در ماه سپتامبر ١٩٦١ از ایل‌های قیام‌کننده منطقه پشدَر بازدید کرده است تا برای قیام سراسری آماده‌سازی انجام دهد، در ٦ سپتامبر ١٩٦١ سرپرستی اعتصاب عمومی شهر سلیمانیه را برای مطالبه حقوق کردها آن‌گونه که در قانون اساسی موقت جمهوری عراق آمده بود، بر عهده داشته است.
سال ١٩٦١ به نیروهای پیشمرگه پیوسته و یکی از فرماندهان بوده است، در روزهای ١٨ تا ٢٣ دسامبر ١٩٦١ در روستای عوالان وابسته به استان سلیمانیه در جلسه کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان برای ادامه قیام ایلول شرکت کرده و رای موافق داده است، در نوروز سال ١٩٦٢ فرماندهی آزادسازی منطقه شارباژیر در محدوده استان سلیمانیه را بر عهده گرفته است، سال ١٩٦٢ به عنوان فرمانده یگان یک نیروی پیشمرگه قیام ایلول که مقر آن در چمی رزان وابسته به استان سلیمانیه بوده، تعیین شده است، سال ١٩٦٣ فرمانده نیروی رزگاری بوده است. در اواسط سال ١٩٦٣ خانه والدینش در شهرک کویه توسط (گارد ملی) وابسته به حزب بعث به آتش کشیده شده است، سال ١٩٦٣ فرماندهی جنگ چمی رزان در محدوده استان سلیمانیه علیه نیروی زمینی ارتش عراق را بر عهده داشته و تحت فشار برتری ارتش عراق عقب‌نشینی کرده است، در اواخر ماه دسامبر سال ١٩٦٣ در جلسه گسترده تاسیس شورای رهبری قیام در شهرک رانیه وابسته به استان سلیمانیه شرکت کرده که موفق نبوده است.
سال ١٩٦٣ در نخستین کنگره خلق (کنگره کویه) توسط رئیس مصطفی بارزانی به عنوان نایب‌رئیس برای این کنگره تعیین شده است، در ١٨ فوریه ١٩٦٣ رئیس هیئت مذاکره‌کننده نخستین کنگره خلق (کنگره کویه) بوده که به شهر بغداد رفته تا با دولت عراق درباره حقوق کردها گفتگو کنند، سال ١٩٦٣ نامزد رئیس مصطفی بارزانی برای پست وزارت در عراق بوده است.
در سال ١٩٦٤ به جناح دفتر سیاسی پیوست و در کنگره ششم حزب دیموکرات کردستان توسط اکثریت نمایندگان از صفوف حزب اخراج شد. در سال ١٩٦٤ رو به کشور ایران آورد و تا سال ١٩٦٥ در آنجا اقامت داشت، در ماه آوریل سال ١٩٦٥ مصاحبه‌ای با سازمان رادیو و تلویزیون (BBC) انجام داد که پخش شد، در اواسط ماه ژوئیه سال ١٩٦٥ پس از عفو دفتر سیاسی توسط رهبر مصطفی بارزانی، کشور ایران را ترک کرد و در مناطق آزادشده انقلاب ایلول ساکن شد، در ماه ژانویه ١٩٦٦ هیئتی از حزب کمونیست عراق در دوله‌ره‌قه در محدوده استان سلیمانیه با او و یارانش در جناح دفتر سیاسی حزب دیموکرات کردستان دیدار کردند و به آنها اطلاع دادند که روابط پنهانی‌شان با حکومت عراق پوشیده نیست و به منافع کرد و انقلاب آسیب می‌رساند، اما آنها بر روابط خود پافشاری کردند.
در ٢٨ ژانویه ١٩٦٦ مناطق آزادشده دوله‌ره‌قه را ترک کرد و رو به شهر بغداد آورد و علیه انقلاب ایلول با حکومت عراق همکاری کرد، در اواسط ماه مه سال ١٩٦٦ سرپرستی نیروهای مسلح گروه ابراهیم احمد ـ جلال طالبانی را بر عهده گرفت که توسط ارتش عراق مسلح شده بودند و به سنگر پیشمرگه‌های انقلاب ایلول در محدوده استان سلیمانیه حمله کرد که در آغاز آن حمله موفق بود و سپس شکست خورد، در روز یکشنبه ١٩ ژوئن ١٩٦٦ در شهر بغداد با دکتر عبدالرحمن بزاز (١٩١٤ـ١٩٧٣) نخست‌وزیر عراق دیدار کرد با هدف همکاری با ارتش عراق علیه نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول، در روز یکشنبه ١٩ ژوئن ١٩٦٦ در شهر بغداد با سپهبد عبدالرحمن محمد عارف (١٩١٦ـ٢٠٠٧) رئیس‌جمهور عراق دیدار کرد با هدف همکاری با ارتش عراق علیه نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول، در ٢٨ اوت ١٩٦٦ در روستای تیمار (گرمیان) در اولین گردهمایی مخالفان حزب دیموکرات کردستان شرکت کرد، در سال ١٩٦٦ در روستای کلوش با عبدالخالق سامرایی (١٩٣٥-١٩٧٩) دیدار کرد.
در ٢٨ مارس ١٩٧٠ احمد حسن بکر (١٩١٤ـ١٩٨٣) رئیس‌جمهور عراق، کناره‌گیری کامل خود از حمایت از گروه ابراهیم احمد ـ جلال طالبانی و خلع سلاح هواداران آنها را اعلام کرد، در ٧ اوت ١٩٧٠ به همراه اسماعیل عزیز مصطفی (١٩٣٨ـ٢٠١٧) معروف به شیخ اسماعیل ملا عزیز معاون مسئول کمیته شعبه پنج حزب دیموکرات کردستان به منظور پیوستن دوباره به صفوف حزب، با رهبر مصطفی بارزانی در مقر تابستانی در حاجی‌عمران وابسته به استان اربیل دیدار کرد و تهمت خیانت را به فایق حمه صالح (١٩٣٧ـ١٩٧٥) معروف به فایق میرگه‌سوری نسبت داد.
در سال ١٩٧٠ به نمایندگی از رهبر مصطفی بارزانی در مراسم چهلم درگذشت جمال عبدالناصر (١٩١٨ـ١٩٧٠) شرکت کرد و توسط انور سادات (١٩١٨ـ١٩٨١) رئیس‌جمهور مصر مورد استقبال قرار گرفت، در ١٠ فوریه ١٩٧١ به صفوف حزب دیموکرات کردستان بازگشت، در سال ١٩٧٢ در شهر بیروت معاون مسئول روابط حزب دیموکرات کردستان بود، در سال ١٩٧٥ دیداری با انور سادات انجام داد.
در ٢٢ مه ١٩٧٥ با همکاری دکتر فواد معصوم و عادل مراد (١٩٤٩ـ ٢٠١٨) معروف به عادل فیلی و عبدالرزاق عزیز میرزا (١٩٤٥ـ ٢٠١٨) معروف به عبدالرزاق فیلی، اولین بیانیه اتحادیه میهنی کردستان را نوشتند و چاپ کردند، در ١ ژوئن ١٩٧٥ به همراه دکتر فواد معصوم، عادل فیلی و عبدالرزاق فیلی، اتحادیه میهنی کردستان را تأسیس کردند، در سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول به صورت پنهانی و بنا به درخواست مقامات اتحاد جماهیر شوروی به شهر مسکو سفر کرد و درباره آغاز انقلاب گفتگو کردند، در روزهای ٢٧ تا ٣١ اوت ١٩٧٥ در شهر برلین غربی در هفدهمین کنگره اتحادیه دانشجویان کرد در اروپا شرکت کرد و باعث انشعاب این اتحادیه شد.
در اواسط ماه دسامبر سال ١٩٧٦ در شهر دمشق با مسعود بارزانی دیدار کرد و بر سر هماهنگی و همکاری توافق کردند، در ٢٠ ژوئیه ١٩٧٧ با هدف توسعه مبارزه مسلحانه به جنوب کردستان بازگشت، در ٣١ اوت ١٩٧٧ در اولین جلسه رهبری اتحادیه میهنی کردستان در دوله‌کوسته در مثلث مرزی بین‌المللی (عراق ـ ترکیه ـ ایران) وابسته به استان اربیل شرکت کرد با هدف تقسیم پست‌ها و در آن جلسه به عنوان دبیرکل اتحادیه میهنی کردستان انتخاب شد، در سال ١٩٧٨ با همکاری سازمان ساواک ایران (سازمان اطلاعات و امنیت کشور) نیروهای خود را از خاک ایران به مرز جمهوری ترکیه منتقل کرد برای آماده‌سازی جنگ هکاری علیه نیروهای رهبری موقت حزب دیموکرات کردستان در منطقه بادینان و شمال کردستان، در سال ١٩٧٨ در جلسه بخلیسکه در محدوده استان سلیمانیه شرکت کرد با هدف بررسی نتایج جنگ هکاری و نابودی اکثر نیروهای اتحادیه میهنی کردستان به دست نیروهای رهبری موقت حزب دیموکرات کردستان، در سال ١٩٧٨ در جلسه دراوی گورگان در کوه قندیل در محدوده استان سلیمانیه مخالف مذاکره با حکومت عراق بود، در سال ١٩٧٩ با اسلحه به حزب کمونیست عراق کمک کرد، در سال ١٩٧٩ در روستای نیوزه‌نگ وابسته به استان سلیمانیه با احمد بانیخیلانی عضو دفتر سیاسی حزب کمونیست عراق دیدار کرد با هدف حل مشکلات بین حزب دیموکرات کردستان ایران و اتحادیه میهنی کردستان.
در ١٣ تشرین اول ١٩٨٢ در روستای گورشیر در مرز استان سلیمانیه به منظور مذاکره، دیداری با سرهنگ ستاد خلیل محمد شاکر معروف به ابواحمد معاون دستگاه اطلاعاتی عراق داشته است، سال ١٩٨٢ رئیس و مؤسس اتحادیه انقلابیون کردستان بوده، سال ١٩٨٤ به مذاکره با رژیم عراق و صدام حسین (١٩٣٧- ٢٠٠٦) روی آورده و به مدت دو سال مبارزه مسلحانه را کنار گذاشته، سال ١٩٨٥ نامه‌ای خطاب به آیت‌الله العظمی حسینعلی منتظری قائم‌مقام رهبر جمهوری اسلامی ایران به منظور همکاری مشترک فرستاده، در ١١ تشرین اول ١٩٨٦ با سپاه پاسداران ایران در عملیات (فتح یک) برای هدف قرار دادن پایگاه نظامی عراق و تأسیسات نفتی کرکوک همکاری کرده است.
در ٨ تشرین دوم ١٩٨٦ در شهر تهران پایتخت جمهوری اسلامی ایران توافق‌نامه صلح را با ادریس مصطفی شیخ محمد (١٩٤٤- ١٩٨٧) معروف به ادریس بارزانی عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان امضا کرده است، در ماه آوریل ١٩٨٦ با حزب کمونیست عراق توافق‌نامه‌ای مشترک امضا کرده است،
در ١٩ ژوئن ١٩٩٢ به عنوان عضو هیئت عمومی کنگره ملی عراق (کنگره وین) انتخاب شده است،، سال ١٩٩٢ در انتخابات رهبر جنبش آزادی‌خواه کرد با کسب رتبه دوم پس از رئیس مسعود بارزانی و با ٤٤١٠٥٧ رأی موفق نبوده، روز شنبه ٣ آوریل ١٩٩٣ به همراه رئیس مسعود بارزانی در کاخ ریاست جمهوری ترکیه با تورگوت اوزال (١٩٢٧- ١٩٩٣) رئیس‌جمهور ترکیه دیدار کرده‌اند، روز یکشنبه ٤ آوریل ١٩٩٣ دیداری با سلیمان دمیرل نخست‌وزیر ترتیب داده‌اند.
در ١ ژوئیه ١٩٩٣ به همراه رئیس مسعود بارزانی در مراسم جشن فارغ‌التحصیلی دوره دوازدهم دانشگاه صلاح‌الدین در شهر اربیل شرکت کرده است، روز چهارشنبه ٦ تشرین اول ١٩٩٣ در گذرگاه مرزی باشماخ در مرز استان سلیمانیه به عنوان دبیرکل اتحادیه میهنی کردستان از کاروان رئیس مصطفی بارزانی (١٩٠٣- ١٩٧٩) و ادریس مصطفی شیخ محمد (١٩٤٤- ١٩٨٧) معروف به ادریس بارزانی که از جمهوری اسلامی ایران به سوی آرامگاه ابدی‌شان در روستای بارزان از توابع استان اربیل منتقل می‌شدند، استقبال کرده است.
در ١٧ فوریه ١٩٩٤ تحت نظارت رئیس مسعود بارزانی توافق‌نامه صلح را با جنبش اسلامی در کردستان عراق امضا کرده است، در ١٣ ژوئن ١٩٩٤ در شهر سلوپی (جمهوری ترکیه) تحت نظارت دولت ترکیه به منظور اعلام صلح در اقلیم کردستان با رئیس مسعود بارزانی نشست داشته است، روز چهارشنبه ٩ تشرین دوم ١٩٩٤ در مقر دبیرخانه خود در شهر اربیل در نشست مشترک دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان - متحد و اتحادیه میهنی کردستان به منظور پایان دادن به تنش‌های میان‌شان حضور یافته است.
در ١١ سپتامبر ١٩٩٨ به ایالات متحده آمریکا رسیده و در ١٧ سپتامبر ١٩٩٨ در شهر واشینگتن و با حضور مادلین آلبرایت وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا توافق‌نامه صلح را با رئیس مسعود بارزانی رئیس حزب دموکرات کردستان امضا کرده است، روز جمعه ٨ ژانویه ١٩٩٩ در شهرک پیرمام توسط رئیس مسعود بارزانی مورد استقبال قرار گرفت، روز پنجشنبه ٢٣ سپتامبر ١٩٩٩ به ریاست هیئتی از اتحادیه میهنی کردستان با نیچیروان بارزانی رئیس هیئت حزب دموکرات کردستان به طور مشترک به دیدار وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا رفته‌اند، در ٣ دسامبر ١٩٩٩ به عنوان نماینده اتحادیه میهنی کردستان در نشست مخالفان عراقی در شهر نیویورک در ایالات متحده آمریکا شرکت کرده است، روز دوشنبه ٨ ژانویه ٢٠٠١ در شهرک پیرمام از توابع استان اربیل به منظور تحکیم روابط دوجانبه با رئیس مسعود بارزانی دیدار کرده است، روز دوشنبه ٥ فوریه ٢٠٠١ در کنگره دوم اتحادیه میهنی کردستان در شهر سلیمانیه توسط نمایندگان به اتفاق آرا مجدداً به عنوان دبیرکل انتخاب شده و به همین مناسبت سخنرانی‌ای برای حضار در کنگره ایراد کرده است، در بازگشت به اقلیم کردستان در روز پنجشنبه ١١ ژانویه ٢٠٠١ در سری بلند با رئیس مسعود بارزانی مجدداً دیدار کرده و درباره دیدگاه طرف ترک پیرامون تحولات کردستان گفتگو کرده است.
در روز یکشنبه ٣١ مارس ٢٠٠٢ از هوشیار محمود محمد معروف به هوشیار زیباری عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان استقبال کرده و در مورد سفر ترکیه و سوریه گفتگو کرده‌اند، روز یکشنبه ٧ آوریل ٢٠٠٢ از هوشیار زیباری و فاضل میرانی فرستادگان رئیس مسعود بارزانی استقبال کرده است، در روز جمعه ٣٠ مه ٢٠٠٢ در شهرک دوکان از فاضل میرانی فرستاده رئیس مسعود بارزانی استقبال کرده است، در روز دوشنبه ٢٩ ژوئیه ٢٠٠٢ در شهرک دوکان از توابع استان سلیمانیه از دکتر روژ نوری شاویس فرستاده رئیس مسعود بارزانی استقبال کرده است، روز دوشنبه ٢٦ اوت ٢٠٠٢ در شهر لندن از سامی عبدالرحمن و هوشیار زیباری استقبال کرده است، روز شنبه ٧ سپتامبر ٢٠٠٢ در گذرگاه مرزی ابراهیم خلیل در مرز جمهوری ترکیه و اقلیم کردستان توسط هیئتی از رهبری حزب دموکرات کردستان مورد استقبال قرار گرفته و در همان روز در شهرک پیرمام توسط رئیس مسعود بارزانی مورد استقبال قرار گرفته است، روز سه‌شنبه ٢٦ تشرین دوم ٢٠٠٢ به همراه رئیس مسعود بارزانی توسط رئیس پارلمان فرانسه و در روز پنجشنبه ٢٨ تشرین دوم ٢٠٠٢ توسط نیکلا سارکوزی وزیر کشور فرانسه مورد استقبال قرار گرفته‌اند.
روز پنجشنبه ١٩ دسامبر ٢٠٠٢ به همراه رئیس مسعود بارزانی در مقر داونینگ استریت دیداری با تونی بلر نخست‌وزیر بریتانیا داشته‌اند، سال ٢٠٠٣ نماینده کنگره صلاح‌الدین اپوزیسیون عراق به منظور سرنگونی رژیم صدام حسین بوده است، روز دوشنبه ٣ فوریه ٢٠٠٣ در شهرک خلیفان از توابع استان اربیل توسط رئیس مسعود بارزانی وی بدین منظور جهت بررسی وضعیت سیاسی کردستان و عراق مورد استقبال قرار گرفت، در ١٣ ژوئیه ٢٠٠٣ به عنوان عضو شورای ریاست‌جمهوری دولت انتقالی عراق (المجلس الحكم الانتقالي العراقي) تعیین شد، از ٢٦ تا ٢٧ مارس ٢٠٠٣ در کنفرانس گسترده آشتی ملی در شهر اربیل که تحت نظارت رئیس مسعود بارزانی برای تمامی اقشار عراق برگزار شده بود شرکت کرد، روز چهارشنبه ٢ آوریل ٢٠٠٣ در نشست دوکان برای رهبری مشترک حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان به منظور آمادگی برای مرحله آزادی عراق شرکت کرد، روز دوشنبه ١٥ سپتامبر ٢٠٠٣ همراه با رئیس مسعود بارزانی در شهر حلبچه از ژنرال کالین پاول وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا استقبال کردند تا تاج گلی بر مزار شهدای بمباران شیمیایی حلبچه قرار دهند، سال ٢٠٠٣ با همراهی زلمای خلیل‌زاد از ایالات متحده آمریکا بازدید کرد.
در روز شنبه ١٥ مه ٢٠٠٤ نمایندگی کنفرانس حاکمیت و دموکراسی را که با حضور ٦٠٠ نماینده در شهر اربیل برگزار شده بود بر عهده داشت، در ١٨ نوامبر ٢٠٠٤ در دوکان سرپرستی کنفرانس اپوزیسیون عراق را با هدف بحث درباره روند انتخابات، برقراری امنیت و محاکمه صدام حسین بر عهده داشت، در روز چهارشنبه ١ دسامبر ٢٠٠٤ در شهرک پیرمام همراه با رئیس مسعود بارزانی توافق‌نامه استراتژیک میان حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان را برای مسائل ملی‌شان امضا کرد.
سال ٢٠٠٥ کاندیدای لیست ١٣٠ ائتلاف کردستان برای مجمع ملی انتقالی عراق بود، در ٣٠ ژانویه ٢٠٠٥ به عنوان عضو مجمع ملی انتقالی از لیست ائتلاف کردستان انتخاب شد، در ٢٨ آوریل ٢٠٠٥ به عنوان رئیس‌جمهور عراق فدرال برای مرحله انتقالی تعیین شد، سال ٢٠٠٥ در لیست ائتلاف کردستان با شماره ٧٣٠ در استان سلیمانیه خود را برای مجمع ملی عراق کاندید کرد، روز شنبه ١٧ ژوئن ٢٠٠٥ در کاخ ریاست‌جمهوری عراق فدرال از مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان استقبال کرد و درباره تدوین قانون اساسی عراق فدرال و مشارکت تمامی اقشار گفتگو کردند و روز جمعه ١٢ اوت ٢٠٠٥ برای بار دیگر درباره تدوین قانون اساسی بحث کردند، در ١٥ نوامبر ٢٠٠٥ به عنوان رئیس‌جمهور عراق فدرال در کنفرانس اسلام در جهان متکثر (العالم التعددي) در شهر وین شرکت کرد، در ٢١ ژانویه ٢٠٠٦ در مجمع ملی کردستان همراه با رئیس مسعود بارزانی توافق‌نامه اتحاد دو دولت اقلیم کردستان در اربیل و اداره سلیمانیه را با هدف تشکیل دولت واحد اقلیم کردستان امضا کردند، سال‌های (٢٠٠٦ـ٢٠١٤) در دو دوره رئیس‌جمهور عراق بود، روز شنبه ٢٣ اکتبر ٢٠١٠ به منظور تشکیل دولت عراق فدرال در شهر اربیل از سوی رئیس مسعود بارزانی مورد استقبال قرار گرفت.
از آثار او:
جلال طالبانی تعداد زیادی اثر منتشرشده دارد که بیشتر آنها مقاله و جزوه هستند و برای مناسبت‌های ویژه و عمومی نوشته یا سخنرانی کرده و سپس چاپ شده‌اند. از جمله:
-
اتحاد طلبة كردستان لماذا؟ (اتحادیه دانشجویان کردستان چرا؟) ـ ١٩٥٣.
-
كوردایه‌تی بزوتنه‌وه‌ی رزگاری نه‌ته‌وایه‌تی گه‌لی كوردستان (کردایتی جنبش رهایی‌بخش ملی خلق کردستان) ـ (چاپ اول ـ )، (چاپ سوم ـ ١٩٦٤).
-
پێشمه‌رگه‌ی كوردستان ـ په‌یدابوون و گه‌شه‌كردن و به‌سه‌رهاته‌كانی له ڕاپۆرتی هه‌ڤاڵ مام جەلالدا بۆ كۆنفڕانسی پارتی دیموكراتی كوردستان (پیشمرگه کردستان - پیدایش و رشد و سرگذشت آن در گزارش رفیق مام جلال برای کنفرانس حزب دموکرات کردستان) ـ تیمار ٢٨ اوت ١٩٦٦ ـ ١٩٦٦.
-
كردستان والحركة القومیة الكردیة (کردستان و جنبش ملی کرد) ـ (چاپ اول ـ ١٩٦٩)، ترجمه کردی توسط (ح.أ) تحت عنوان کردستان و جنبش ملی کرد، در سال ٢٠١١ چاپ شده است.
-
قوتابیانی كوردستان بۆ پێویستی به بوونی ڕێكخراوێكی تایبه‌تی هه‌یه (دانشجویان کردستان چرا به وجود یک سازمان ویژه نیاز دارند) ـ ١٩٧٣.
-
یه‌كێتی نیشتمانیی كوردستان بۆچی ...؟ (اتحادیه میهنی کردستان چرا...؟) ـ ١٩٧٦.
-
جۆشدانی خه‌بات دژی ئیمپریالیزم و فاشیزم و نۆكه‌رانیان بۆ سه‌ربه‌خۆیی و دیموكراسی و ئۆتۆنۆمی (گرم کردن مبارزه علیه امپریالیسم و فاشیسم و نوکرانشان برای استقلال و دموکراسی و خودمختاری) ـ ١٩٨٠.
-
بانگه‌وازی كوردایه‌تی (فراخوان کردایتی) ـ ١٩٨١.
-
له باره‌ی جه‌نگی پارتیزانی له ناو شاره‌كاندا (درباره جنگ پارتیزانی در داخل شهرها) ـ ١٩٨٥.
-
حول القضیة الكردیة في العراق (درباره مسئله کرد در عراق) ـ ١٩٨٨.
-
أغد ودیمقراطي وحرمان شعب حتی من حق الحلم؟ (آیا دموکرات است و محروم کردن یک ملت حتی از حق رویا؟) ـ (چاپ اول ـ ١٩٨٨)، (چاپ دوم ـ ٢٠١٤).
-
فێربوون و تێگه‌یشتن و به‌كارهێنانی ماركسیزم له خه‌باتدا (یادگیری و درک و به‌کارگیری مارکسیسم در مبارزه) ـ ١٩٨٩.
-
الدكتور الأتاسي والقضیة الكردیة (دکتر الاتاسی و مسئله کرد) ـ بدون سال.
-
له پێناوی گه‌شه‌پێدانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان دا (در راه توسعه اتحادیه میهنی کردستان) ـ ١٩٩٢.
-
ئێمه له شه‌ڕ ناترسین، به‌ڵام ئاشتیمان ده‌وێ (ما از جنگ نمی‌ترسیم، اما صلح می‌خواهیم) ـ ١٩٩٥.
-
یاداشته‌كانم (یادداشت‌هایم) ـ ١٩٩٦، این جزوه به عربی نوشته شده و توسط آمانج به کردی ترجمه شده است.
-
په‌یامی مام جەلال (پیام مام جلال) ـ ١٩٩٧.
-
دایه‌لۆگی عه‌ره‌بی ـ كوردی و چاره‌سه‌ری كێشه‌ی كورد (دیالوگ عربی - کردی و حل مسئله کرد) ـ ١٩٩٨.
-
به‌هاری بوژاندنه‌وه‌ی بیره‌وباوه‌ڕ (بهار احیای عقاید) ـ ١٩٩٩.
-
سه‌روه‌ری یۆبیلی زیوین و ئه‌ركه‌كانی داهاتوو (جشن یوبیل نقره‌ای و وظایف آینده) ـ ٢٠٠٠.
-
عێراق له دیكتاتۆرییه‌ته‌وه به‌رەو دیموكراسی (عراق از دیکتاتوری به سوی دموکراسی) ـ ٢٠٠٣.
-
زنجیره وتارێكی سیاسی ده‌رباره‌ی فیدڕاڵی یه‌كگرتن و یه‌كێتی نیشتمانیی كوردستان (مجموعه مقالات سیاسی درباره فدرالیسم، اتحاد و اتحادیه میهنی کردستان) ـ ٢٠٠٤.
-
كوردستان فیدڕاڵییه‌كی باڵایه ... زۆرانبازی له‌گه‌ڵدا ناكرێ (کردستان فدرالیسم عالی است... نمی‌توان با آن کشتی گرفت) ـ ٢٠٠٤.
-
پوخته باسێك ده‌رباره‌ی سۆسیال دیموكراتی (بحثی کوتاه درباره سوسیال دموکراسی) ـ ٢٠٠٧.
-
به‌شێك له بیره‌وه‌رییه‌كانی مام جەلال (بخشی از خاطرات مام جلال) ـ ٢٠٠٩، ترجمه از عربی به زبان کردی.
-
ئه‌ركه‌كانی خه‌بات له هه‌لومه‌رجێكی دژواردا (وظایف مبارزه در شرایطی دشوار) ـ ٢٠١١.
منابع:
-
آرام کریم، من مام جلال را می‌شناسم، بخش اول، (بی‌جا - ٢٠٠٠ش)، ص ص ٥ - ٦، ٨، ١٠ - ١١، ١٣، ١٥، ١٧، ٢٠ - ٢٢، ٢٦.
-
آماده‌سازی: صلاح رشید، دیدار عمر، جلد اول، چاپ دوم، (سلیمانیه - چاپخانه کارو - ٢٠١٧ش)، ص ص ٢١ - ٢٤، ٣٣، ٣٥، ٣٨، ٤١، ٤٣، ٦٥، ٧٢،٨٢، ٨٩ - ٩١، ١٨٣ - ١٨٤، ٢٢١، ٣٢١، ٣٠.
-
آماده‌سازی: کمال محمود، آلبوم و زندگینامه مام جلال (جورج واشینگتن عراق)، (سلیمانیه - کتابخانه اوات - چاپخانه کارو - ٢٠١٧ش)، ص ص ٦ - ١٨، ٢١ - ٢٣، ٣٢، ٣٦ - ٣٧، ٧١ - ٧٢، ٧٩، ٨١ - ٨٥، ٨٨ - ٩١، ١١٤ - ١١٥.
-
آماده‌سازی: ملا بختیار، عارف سلیمان، از دانه تا خوشه‌های گندم، جلد اول، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه هاوسر - ٢٠٠٧ش)، ص ص ٤٧ - ٤٨.
-
احمد بانیخیلانی، خاطراتم، (استکهلم - ١٩٩٧ش)، ص ص ١٨٨، ٢١٤ - ٢١٥، ٢٥٠، ٢٥٩ - ٢٦٠، ٣٣٩ - ٣٤١، ٣٥٦ - ٣٥٧، ٣٨٥ - ٣٨٧، ٤٠٠، ٤٠٧، ٤٢٧ - ٤٣١، ٤٤٤، ٤٤٧، ٤٧١، ٥٣٢، ٥٤٢ - ٥٤٣، ٥٤٨.
-
احمد باور، تاریخ معاصر عراق ١٩١٤ - ١٩٦٨، (سلیمانیه - چاپخانه کارو - ٢٠١٨ش)، ص ص ٣٨٢، ٣٨٤.
-
احمد دلزار، خاطرات روزهای زندگی‌ام، (اربیل - وزارت فرهنگ و جوانان - چاپخانه شهاب - ٢٠١٩ش)، ص ص ٨٢، ٢٢٠، ١٢٢.
-
احمد شریف لک، بررسی رویدادهای تاریخی، جلد دوم، (اربیل ـ انتشارات روژهلات ـ ٢٠١٩م)، ص ٦٩، ٩٤، ١٠٨، ١١٩ ـ ١٢١، ١٢٤، ١٣٧، ١٤٣، ١٤٥، ٢٠٦.
-
اشرف طالبانی، خلاصه‌ای از تاریخ مشایخ طالبانی، (اربیل ـ مرکز پژوهش و نشر کویه ـ چاپخانه شهاب ـ ٢٠١٢م)، ص ص ٩٨، ١٠٢ ـ ١٠٩، ١١٢ ـ ١١٧، ١٣٢.
-
ابراهیم الراوی، من الثورة العربیة الکبری الی العراق الحدیث (از انقلاب بزرگ عربی تا عراق نوین)، چاپ دوم، (بیروت ـ چاپخانه دارالکتب ـ ١٩٧٨م)، ص ٣٧٨.
-
ادیث و ائی، أیف، بیزوز، العراق دراسة فی علاقاته الخارجیة وتطوراته الداخلیة (عراق پژوهشی در روابط خارجی و تحولات داخلی آن) ١٩١٥ ـ ١٩٧٥، ترجمه عبدالمجید حسیب القیسی، جلد دوم، (بیروت ـ الدار العربیة للموسوعات ـ ١٩٨٩م)، ص ص ٢٢، ٩٧.
-
اردشیر پشنگ، کردها در میانه‌ی جنگ ایران و عراق، (تهران ـ نشر مرز و بوم ـ ١٣٩٤هـ . ش)، ص ص ١٣٦، ١٣٨، ١٥١، ١٥٣، ١٦٣، ١٩١، ١٩٣، ٢٠١، ٢٠٦، ٢١٩، ٢٢٢، ٢٢٧، ٢٦٢، ٢٦٤ ـ ٢٦٥، ٢٧١ ـ ٢٧٣، ٢٧٧، ٢٨٥، ٣١٤، ٣٣١، ٣٤٠، ٣٤٣ ـ ٣٤٥، ٣٤٧، ٣٤٩ ـ ٣٥١.
-
آرنولد ویلسن، الثورة العراقیة (انقلاب عراق)، ترجمه و تعلیق جعفر الخیاط، (بیروت ـ چاپخانه دارالکتب ـ ١٩٧١م)، ص ٦٧.
-
أسماء مرشحی قائمة التحالف الکردستانی للانتخابات القادمة (اسامی نامزدهای فهرست ائتلاف کردستانی برای انتخابات آینده)، روزنامه التآخی، انتشارات و چاپخانه دارالتآخی، شماره ٤٦٤١، دوره سوم، بغداد، چهارشنبه، ٧ دسامبر ٢٠٠٥م، ص ٨.
-
ایما اسکای، الانهیار الآمال الکبیرة والفرص الضائعة فی العراق (فروپاشی؛ امیدهای بزرگ و فرصت‌های از دست رفته در عراق)، ترجمه و پیش‌گفتار قیس قاسم العجرش، (بیروت ـ الرافدین و سکلور ـ ٢٠١٦م)، ص ص ٤٢٣، ٤٧٦، ٥١٩.
-
بهاءالدین نوری، فی تقییم سیاسة الحزب الشیوعی العراقی فی سنی (در ارزیابی سیاست حزب کمونیست عراق در سال‌های) ١٩٥٨ ـ ١٩٨٣، چاپ چهارم، (عراق ـ دسامبر ١٩٩١م)، ص ٣٣.
-
پیتر جی. لامبرت، الولایات المتحدة والکورد دراسة حالات عن تعهدات الولایات المتحدة (ایالات متحده و کردها؛ مطالعه موردی تعهدات ایالات متحده)، ترجمه مرکز مطالعات کردی و حفظ اسناد / دانشگاه دهوک، (دهوک ـ دانشگاه دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠٠٨م)، ص ص ٦٢، ٦٤، ٩٧، ٩٩، ١١١، ١١٣، ١١٧، ١١٩.
-
پیتر و. گالبریت، پایان عراق، ترجمه مامک، (اربیل ـ سازمان چاپ و نشر آراس ـ ٢٠٠٧م)، ص ص ٨٦، ٢١١.
-
طالب موریاسی، جستجو به دنبال حقیقت، جلد اول، (اربیل ـ ٢٠٠٤م)، ص ص ١١٦، ١٣١ ـ ١٣٢.
-
جلال طالبانی، الدكتور الأتاسي والقضیة الکردیة (دکتر اتابکی و مسئله کردی)، (کردستان ـ اتحادیه میهنی کردستان ـ دفتر تشکیلات ـ بدون سال)، ص ص ١، ٤٠.
-
جلال طالبانی، کردستان والحرکة القومیة الکردیة (کردستان و جنبش ملی کرد)، (بیروت ـ دارالطلیعة للطباعة والنشر ـ ١٩٦٩م)، ص ص ١، ٧، ٤٤٧.
-
جلال طالبانی، کردستان و جنبش ملی کرد، ترجمه ح.أ، (سلیمانیه ـ کتابخانه جمال علی باپیر ـ ٢٠١١م)، ص ص ١، ٢٧٥، ٣٣٧.
-
حافظ القاضی، خاطرات، جلد اول، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠٠٦م)، ص ٢٧٠.
-
حبیب محمد کریم، تاریخ حزب دموکرات کردستان ـ عراق (در ایستگاه‌های اصلی) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوک ـ چاپخانه خبات ـ ١٩٩٨م)، ص ص ٥٠، ٥٦ ـ ٥٧، ٥٩، ٦١، ٦٨، ٨٥، ٥٠٨.
-
حبیب محمد کریم، کرکوک و انقلاب شکوهمند ایلول، مجله گولان العربی، مرکز فرهنگی گولان، شماره ٧٠، سال ششم، اربیل، چاپخانه وزارت آموزش، ٣١ مارس ٢٠٠٢م، ص ٣٨.
-
الحرب علی العراق یومیات ـ وثائق ـ تقاریر (جنگ علیه عراق؛ روزنوشت‌ها ـ اسناد ـ گزارش‌ها) ١٩٩٠ ـ ٢٠٠٥، (بیروت ـ مرکز مطالعات وحدت عربی ـ ٢٠٠٧م)، ص ص ٥٢٤، ١٠٦٦، ١١٦٠، ١٢٣٩.
-
حسن ارفع، کردها و یک بررسی تاریخی و سیاسی، (بی‌جا ـ بی‌تا)، ص ص ١٣٣ ـ ١٣٤، ١٣٩ ـ ١٤١.
-
حسن لطیف الزبیدی، دانشنامه احزاب عراقی، (بیروت ـ مؤسسه العارف للمطبوعات ـ ٢٠٠٧م)، ص ص ٤٤٨ ـ ٤٥٠، ٤٩٢، ٥١٢، ٥١٤ ـ ٥١٦، ٥٩١.
-
حسو هورمی، لمحات من حیاة الأمیر تحسین سعید علي بك (نگاهی به زندگی امیر تحسین سعید علی بیگ)، (اربیل ـ چاپخانه روژهلات ـ ٢٠١٧م)، ص ص ٩٠، ١٥٢، ١٩٣.
-
حسین احمدی، بررسی حوادث سیاسی مناطق کردنشین ایران ١٣٢٠ ـ ١٣٣٠ ش، چاپ دوم، (تهران ـ مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ـ ١٣٩٤هـ . ش)، ص ٢٥.