محمد طاهر عبدالله مصطفی معروف به محمد حاجی طاهر، سال ١٩٤٦ به صفوف حزب دموکرات کردستان پیوسته است، سال ١٩٥٣ نماینده کنگره سوم حزب دموکرات کردستان بوده، سال ١٩٥٩ نماینده کنفرانس دوم بغداد بوده و در همان سال نماینده کنگره چهارم حزب دموکرات کردستان شده است، سال ١٩٦٠ در کنگره پنجم عضو علی‌البدل کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان شده است، در اواسط سال ١٩٦٣ عضو کمیته مشترک حزب دموکرات کردستان و حزب کمونیست عراق در خانقین بوده، سال ١٩٦٤ در جلسه گسترده ماوه‌ت برای حمایت از جناح دفتر سیاسی شرکت کرده است.

زندگی‌نامه

محمد طاهر عبدالله مصطفی معروف به محمد حاجی طاهر، سال ١٩٣١ در استان سلیمانیه و در خانواده‌ای بازرگان به دنیا آمده و به کار بازرگانی مشغول بوده، فارغ‌التحصیل کلاس دوم متوسطه است، سال ١٩٤٨ در تظاهرات شهر بغداد علیه پیمان پورتسموث میان پادشاهی متحده بریتانیا و پادشاهی عراق با شعار آزادی برای زندانیان بارزانی شرکت کرده است، در دهه پنجاه سده گذشته صاحب فروشگاه رادیوفروشی مولوی در خیابان مولوی شهر سلیمانیه بوده، به زبان‌های کردی، فارسی و عربی مسلط بوده است، در ١٣ مارس ٢٠٢٠ در شهر اربیل درگذشته و در گورستان شیخ احمد شهر اربیل به خاک سپرده شده است.

کارنامه مبارزاتی

محمد طاهر عبدالله مصطفی سال ١٩٤٦ به صفوف حزب دموکرات کردستان پیوسته است، سال ١٩٤٧ عضو کمیته منطقه کویه شده است، سال ١٩٤٩ مسئول کمیته منطقه سلیمانیه بوده، سال ١٩٥٣ نماینده کنگره سوم حزب دموکرات کردستان بوده، در ماه ژوئن ١٩٥٤ عضو کمیته مشترک حزب دموکرات کردستان و حزب کمونیست عراق بوده، سال ١٩٥٤ برای تبلیغات انتخابات مجلس نمایندگان عراق (١٩١٤- ٢٠٠٠) برای وکیل ابراهیم احمد فتاح به همراه گروهی از هواداران حزب دموکرات کردستان به منطقه قره‌داغ رفته و در بازگشت در نزدیکی شهر سلیمانیه توسط پلیس وقت رژیم بازداشت و به زندان سرای سلیمانیه فرستاده شده و سپس به زندان کرکوک منتقل شده و پس از ١٥ روز با قرار وثیقه آزاد شده است، سال ١٩٥٦ از بنیان‌گذاران کمیته منطقه پنجوین بوده، در اواسط سال ١٩٥٦ نقطه ارتباطی میان حزب دموکرات کردستان و حزب کمونیست عراق در شهر سلیمانیه بوده، سال ١٩٥٦ در تظاهرات برده‌رکی سرا برای درخواست مجوز دادن به لطیف محمود سعید (١٩١٧- ١٩٧٢) معروف به شیخ لطیف حفید جهت خواندن نماز میت بر پیکر پدرش شرکت کرده، اما توسط پلیس به شدت به سوی آن‌ها تیراندازی شده است.

سال ١٩٥٨ مسئول کمیته منطقه سلیمانیه حزب دموکرات کردستان بوده، سال ١٩٥٩ نماینده کنفرانس دوم بغداد بوده و در همان سال نماینده کنگره چهارم حزب دموکرات کردستان شده است، سال ١٩٦٠ در کنگره پنجم عضو علی‌البدل کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان شده است، مسئول کمیته منطقه سلیمانیه وابسته به کمیته شاخه سلیمانیه شده و در همان سال عضو کمیته صلح‌طلبان سلیمانیه شده است، سال ١٩٦١ به شکل مخفیانه در شهر سلیمانیه زندگی کرده و به کار سازماندهی و تبلیغات مشغول بوده، سال ١٩٦١ در کادر چهارم کمیته شاخه دو در دوره سرپرستی علی عبدالله، مسئول کمیته شاخه بوده است، سال ١٩٦١ به صفوف نیروی پیشمرگه پیوسته و دارای درجه سرپُل در دولبیشک (سلیمانیه) بوده، سال ١٩٦١ فرمانده نیروی پیشمرگه در منطقه ماوه‌ت بوده، در اواسط سال ١٩٦٣ عضو کمیته مشترک حزب دموکرات کردستان و حزب کمونیست عراق در خانقین بوده و توانسته است مشکل میان دو طرف را به شیوه‌ای مسالمت‌آمیز حل کند، سال‌های (١٩٦٣- ١٩٦٤) در کادر سوم کمیته شاخه دو حزب دموکرات کردستان به عنوان مسئول کمیته شاخه منصوب شده است، سال ١٩٦٣ نماینده کنگره کویه بوده، سال ١٩٦٣ عضو هیئت مذاکره‌کننده با دولت عراق به منظور حل و فصل مسئله کرد بوده، سال ١٩٦٥ پس از بازگشت جناح دفتر سیاسی از همدان و عفو آن‌ها توسط رئیس مصطفی بارزانی، به عنوان مسئول کمیته شاخه چهار منصوب شده است.

منابع:
  1. آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان .
  2. حسین حاجی قادر، زندگی و سرگذشت و برخی آوازهای هنرمند فقید طاهر توفیق، (اربیل - انتشارات پاک - 2002 م)، ص 158.
  3. معد فیاض، رئیس جمهور پیشمرگه، ترجمه سامان سلیمانی، (تهران - نشر دات - چاپخانه منصور - 1393 ه‍.ش)، ص 126.
  4. رهرو راه همزیستی مردم، صفوف مردم، روزنامه کوردستانی نوی، ارگان اتحادیه میهنی کردستان، شماره 2670، سال یازدهم، سلیمانیه، سه‌شنبه، 21 ژانویه 2002 م، ص 6.
  5. در مراسمی ویژه یاد شهید فرمانده عمر دبابه گرامی داشته می‌شود، روزنامه کوردستانی نوی، ارگان اتحادیه میهنی کردستان، شماره 2670، سال یازدهم، سلیمانیه، سه‌شنبه، 21 ژانویه 2002 م، ص 1.
  6. محمد حاجی طاهر، استاد ابراهیم احمد مردی شجاع و سیاستمداری روشنفکر و محبوب بود، روزنامه کوردستانی نوی، ارگان اتحادیه میهنی کردستان، شماره 2428، سال دهم، سلیمانیه، دوشنبه، 16 آوریل 2001 م، ص 7.
  7. دیدارها و نشست‌های مام جلال، روزنامه کوردستانی نوی، ارگان اتحادیه میهنی کردستان، شماره 2400، سال دهم، سلیمانیه، سه‌شنبه، 13 مارس 2001 م، ص 3.
  8. احمد بانیخیلانی، خاطراتم، (استکهلم - 1997 م)، ص 180.
  9. مهدی محمد قادر، تحولات سیاسی کردستان عراق 1945 - 1958، (سلیمانیه - مرکز مطالعات استراتژیک کردستان - 2005 م)، ص 162.
  10. احمد دلزار، خاطرات روزهای زندگی‌ام، (اربیل - وزارت فرهنگ و جوانان - چاپخانه شهاب - 2019 م)، ص 127.
  11. شوان محمدامین طه خوشناو، اربیل بین سال‌های 1963 تا 1970 پژوهشی تاریخی در وضعیت سیاسی، (اربیل ـ چاپخانه دانشگاه صلاح‌الدین ـ 2016م)، ص 109.
  12. آلبوم شهروندان، مجله سلیمانیه، شهرداری سلیمانیه، شماره 32، دوره دوم، سلیمانیه، چاپخانه و افست شوان، مارس 2003م، ص 45.
  13. آماده‌سازی: صلاح رشید، مام جلال دیدار عمر از جوانی تا کاخ ریاست جمهوری، جلد اول، (سلیمانیه ـ چاپخانه کارو ـ 2017م)، ص 188.
  14. ابوبکر احمد عبدالله، گشت‌ و گذاری در خیابان مولوی، بخش اول، مجله سلیمانیه، شهرداری سلیمانیه، شماره 46، دوره دوم، سلیمانیه، چاپخانه دلیر، مه 2004، ص ص 17 تا 18.
  15. احمد خواجه، آنچه دیدم، جلد چهارم، چاپ سوم، (سلیمانیه ـ مرکز ژین ـ چاپخانه شوان ـ 2016م)، ص 611.
  16. احمد بانی خیلانی، یادداشت‌های من، (بغداد ـ دار الرواد المزدهرة للطباعة والنشر والاعلان ـ 1995م)، ص 136.
  17. روژین چلبی منیر، زاخو 14 ژوئیه 1958 تا 6 مارس 1975، (بدون مکان ـ مرکز زاخو برای پژوهش‌های کردی ـ 2018م)، ص 226.
  18. بازبینی و تدوین: عبدالله کریم محمود، روزهای مه‌آلود خاطرات رفعت ملا، (سلیمانیه ـ چاپخانه کارو ـ 2008م)، ص 23.
  19. جبار جباری، تاریخ الصحافة‌ الكردیة‌ في العراق، (بغداد ـ مديرية الثقافة الكردية العامة ـ مطبعة الامة ـ 1975م)، ص 69.
  20. حمه فرج حلبچه‌ای، از شنرویه تا استکهلم، چاپ سوم، (سلیمانیه ـ چاپخانه کارو ـ 2015م)، ص ص 293 تا 294.
  21. خورشید شیره، مبارزه و خون خاطرات سال‌های مبارزه پیشمرگان، چاپ سوم، (اربیل ـ چاپخانه حاجی هاشم ـ 2015م)، ص 117.
  22. الدكتور كمال فؤاد یتحدث لقنوات اعلام الاتحاد الوطني الكردستاني، جریدة الاتحاد، الصحیفة المركزیة للاتحاد الوطني الكردستاني، العدد 495، السلیمانیة، الجمعة، 18 تشرینی یه‌كه‌می 2002م، ص 11.
  23. ظهیر سبز، احه بچکولی خیاط کاروانی بی‌وقفه و مبارزه‌ای سرافرازانه، روزنامه برایتی، ارگان حزب دموکرات کردستان ـ یه‌گرتو، شماره 1881، اربیل، پنجشنبه، 24 فوریه 1994م، ص ص 6 تا 7.
  24. عبدالستار طاهر شریف، کشمکش با زندگی (خاطرات) 1935 ـ 1971، جلد اول، (کرکوک ـ آرابخا ـ 2005م)، ص 103.
  25. عبدالستار طاهر شریف، الجمعیات والمنظمات والأحزاب الكوردیة 1908 ـ 1958، (بغداد ـ دار الشؤون الثقافية ـ 1989م)، ص 182.
  26. عبدالستار طاهر شریف، تاریخ الحزب الثوري الكردستاني، الطبعة الثانیة، (بغداد ـ منشورات الثوري ـ 1979م)، ص ص 142، 170، 172، 182، 236.
  27. عبدالرحمن گومشینی، خلاصه‌ای از خاطراتم، (سلیمانیه ـ چاپخانه قانع ـ 2003م)، ص 15.
  28. کیفی هادی، خاطرات خود درباره آغاز مبارزات و کار پیشمرگانه را برای خوانندگان مجله‌مان بازگو می‌کند، مجله دیرین، ارگان دفتر تبلیغات کمیته شاخه دو اربیل، شماره 1، اربیل، چاپخانه وزارت آموزش، شنبه، 4 ژوئن 2005م، ص 8.
  29. کنگره پنجم حزب دموکرات کردستان، مجله روژی نوی، شماره سه، سال اول، سلیمانیه، چاپخانه کامران، ژوئن 1960م، ص 56.
  30. شاخه دو، شاخه دو در نیم قرن مبارزه، (اربیل ـ چاپخانه آراس ـ 2010م)، ص 38.
  31. مسعود البارزاني، البارزاني والحركة التحرریة الكردیة، المجلد الثالث، الطبعة الثانیة، (أربیل ـ مطبعة وزارة التربیة ـ 2002م)، ص 144.
  32. مصطفی صالح كریم، مراجیع الأبطال ... وطلیعة الشهداء، صحیفة الاتحاد، الصحیفة المركزیة للاتحاد الوطني الكردستاني، العدد 323، السنة الثامنة، السلیمانیة، الجمعة، 18 حزیران 1999م، ص 4.
  33. من وثائق الحركة القومیة الكوردیة التحرریة، مجلة متین، صدرها الفرع الأول للحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ الموحد، العدد 47، دهوك، مطبعة هاوار، الدورة الثالثة، كانون الأول 1995م، ص 81.
  34. محمود ملا عزت، کاروان بی‌پایان، (سلیمانیه ـ موسسه چاپ و نشر سه‌ردم ـ 2000م)، ص ص 87 تا 88.
  35. نرمین عثمان، زنی زیبا و بانوی انقلابی شجاع، روزنامه کوردستانی نوی، ارگان اتحادیه میهنی کردستان، شماره 7840، سال بیست و هشتم، سلیمانیه، چهارشنبه، 17 آوریل 2019م، ص ص 8 تا 9.
  36. نماینده انجمن دانشجویان، مجله روژی نوی، شماره 8، سال اول، سلیمانیه، چاپخانه کامران، نوامبر 1960م، ص 118.
  37. اخبار و رویدادها، مجله روژی نوی، شماره 1، سال اول، سلیمانیه، چاپخانه کامران، آوریل 1960م، ص 101.
  38. فرهاد عونی، 36 نامه و چند شخصیت دیگر دیوان من، (اربیل ـ چاپخانه دانشگاه صلاح‌الدین ـ 2019م)، ص ص 59، 63.