اسماعیل محمد احمد، در سال ١٩١٠ در روستای هوستانی از توابع ناحیه شیروان مزن در شهرستان مێرگهسور در استان اربیل به دنیا آمد. پیش از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی، متأهل بود و نام همسرش منیژه صوفی عمر بود، آنها یک دختر داشتند که نامش محروسه بود و در سال ١٩٣٨ به دنیا آمد. در سال ١٩٥٧ در اتحاد جماهیر شوروی درگذشت.
کارنامه مبارزاتیدر ٢٣ مه ١٩٤٧ همراه با ژنرال مصطفی بارزانی به سوی اتحاد جماهیر شوروی رفت و در نبرد گلی قطور و نبرد پل ماکو شرکت کرد و پس از سختیها و مشقتهای فراوان، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، به سوی شوروی عبور کرد.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همراهانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجتمعی باز که با سیم خاردار محصور شده بود، مستقر شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی میشدند و از نظر خوراک، پوشاک و رفتوآمد با آنان مانند اسرای جنگی برخورد شد. سپس با تصمیم دولت شوروی در میان مناطق آقدام، لاچین، آیولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه لباس نظامی به آنان داده شد و تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت تمرینات نظامی انجام میدادند. در همان زمان، روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که سواد داشتند، درسهای یادگیری زبان کردی به آنان آموزش داده میشد.
پس از بدرفتاری جعفر باقروف با همراهان، تصمیم گرفته شد که اردوگاه نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز تمرینات نظامی را ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت گروهی و دستهجمعی با قطار در میان روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کلخوز (زمینهایی که مردم از دولت اجاره میکردند و سپس سهم دولت را میپرداختند) کار میکردند.
پس از تلاشهای بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامهای به دست استالین رسید که در آن بارزانی به مشکلات همراهان خود اشاره کرده بود و او بلافاصله دستور تشکیل کمیتهای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر کرد و در نهایت تصمیم کمیته این بود که همگی در شهر وریویسکی گرد هم آیند، بنابراین نامبرده در نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی رفت. در سال ١٩٥٧ در اتحاد جماهیر شوروی درگذشت.
منابع:-
آرشیو مرکز دانشنامه حزب دموکرات کردستان
- حمید گردی، پوختهی مێژوونامه (خلاصه تاریخنامه)، چاپ اول، (اربیل - انتشارات و پخش آراس - چاپخانه وزارت آموزش - ٢٠٠٤).
- در یادداشت فرمانده شهید حسو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز همراه با بارزانی؛ رفتن بارزانیها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیر - ١٩٩٧).
- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادیخواهی کرد ١٩٣١-١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خهبات - ١٩٩٨).


