در تابستان سال ١٩٦٣، دولت عراق با طرحی فاجعه‌بار جنگ را بر کردستان تحمیل کرد، به مذاکرات صلح پشت کرد و عملیات خود را برای ویران کردن شهرها و روستاهای کردستان، به ویژه در مناطق تحت کنترل انقلاب، از سر گرفت. این اقدامات پس از آن صورت گرفت که بعثی‌ها با یک کودتای نظامی قدرت را در عراق به دست گرفتند.

پس از اشغال کویه و ارتکاب قتل‌عام علیه غیرنظامیان در این شهر که به دستور (طه شکرچی) فرمانده نیروهای نظامی ارتش عراق در کویه انجام شد و ده‌ها بی‌گناه قربانی آن شدند، نیروهای پیشمرگه مجبور شدند برای ایجاد یک خط دفاعی روی کوه هیبت سلطان به این کوه عقب‌نشینی کنند. طبق دستورهای رسیده به آن‌ها، نیروی دیگری از پیشمرگه‌ها از پایگاه بیرور برای تقویت خط دفاعی حرکت کرد، یکی تحت فرماندهی فارس باوا و دیگری تحت نظارت وسو دزیی.

دولت عراق برای آغاز یک حمله بزرگ به کوه هیبت سلطان در حومه شرقی کویه به فرماندهی سرهنگ سعید حمو، فرمانده تیپ پنجم لشکر دوم آماده شد. نیروهای پیشمرگه به فرماندهی عمر مصطفی (عمر دبابا) توسط نیروی دیگری از پیشمرگه‌ها به فرماندهی عبدالله بشدری که مأمور دفاع و حفاظت از منطقه بودند، پشتیبانی می‌شدند.

در ٢٥ ژوئن ١٩٦٣ ارتش عراق با پشتیبانی نیرویی از جاش‌ها (مزدوران محلی)، چندین واحد زرهی و یک گردان توپخانه به مواضع پیشمرگه‌ها حمله کرد. حملات هوایی نیز راه را برای حمله آن‌ها هموار نمود. نبرد شدیدی میان نیروهای مهاجم و مدافعان پیشمرگه تا غروب ادامه یافت که منجر به شکست بزرگ ارتش و جاش‌ها شد و خسارات سنگینی به آن‌ها وارد آمد و چندین جسد در میدان نبرد بر جای ماند، در حالی که یک نفر از نیروهای پیشمرگه شهید و سه تن دیگر زخمی شدند.

پس از پیروزی، فرمانده این جبهه جنگ (عمر مصطفی دبابا) نامه‌ای به بارزانی رهبر انقلاب و دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان فرستاد و در آن وضعیت، نتایج جنگ و نیاز به مهمات را تشریح کرد.

     پس از مدتی، ارتش عراق نیروهای خود را بازسازماندهی کرد و آماده حمله دیگری شد، و دو گردان پیاده‌نظام دیگر نیز برای کمک آمدند و گمان می‌کردند که می‌توانند بار دیگر به مواضع پیشمرگه‌ها حمله کنند. اما این بار حملات بسیار شدید و سنگینی به مواضع پیشمرگه آغاز کردند، به طوری که مقاومت در برابر آن بسیار دشوار بود.

کمبود مهمات، اسلحه و تجهیزات جنگی مشکل دیگری برای نیروهای پیشمرگه بود، بنابراین ترجیح دادند این خط دفاعی را ترک کرده و به سمت بتواته و رانیه عقب‌نشینی کنند. از این رو ارتش عراق توانست بر کوه هیبت سلطان پیروز شده و آن را تصرف کند. با تصرف این کوه، دولت حمله به منطقه را متوقف کرد و سپس بخشی از نیروهای شرکت‌کننده در این نبرد به نیروهای مهاجم به منطقه مرگه‌سور پیوستند.

پس از پایان حمله و تحقق هدف ارتش عراق، نبردها و حملات ارتش عراق برای مدتی آرام گرفت و منطقه تا حدودی طعم آرامش را چشید که فرصت خوبی برای نیروهای پیشمرگه جهت بازسازماندهی نیروهای خود فراهم کرد. مبارزه انقلابی به شیوه فدایی ادامه یافت. سپس تصمیم گرفته شد که پایگاه‌ها و مقرهایی برای نیروهای پیشمرگه در چندین روستای منطقه ایجاد شود و چندین روستا برای این منظور اختصاص یافت.

منابع:
  • مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهانه کرد، جلد سوم، بخش اول، انقلاب ایلول ١٩٦١-١٩٧٥، چاپ اول ٢٠٠٤.

  • ابراهیم جلال، جنوب کردستان و انقلاب ایلول: ساختن و ویران کردن ١٩٦١- ١٩٧٥، چاپ چهارم، ٢٠٢١.

  • خوشوی علی کانیلنجی، خاطرات عزیز قاضی سورچی، چاپخانه دانیشفهر، اربیل، ٢٠٢٣.

  • خورشید شیره، مبارزه و خون، خاطرات سال‌های مبارزه پیشمرگه، چاپ سوم، اربیل، ٢٠١٥.

  • سید کاکه، خاطرات یک پیشمرگه، چاپخانه وزارت فرهنگ، چاپ اول، ١٩٩٧.

  • غازی عادل گردی، پیشمرگه‌ای در خدمت راه بارزانی: حاجی بیروخی، جلد اول، چاپ دوم، ترکیه، ٢٠٢١.