زندگینامه

در سال ١٩٢٠ در روستای لیره‌بیری از توابع ناحیه گورتو در شهرستان مێرگه‌سور در استان اربیل به دنیا آمده است، در اتحاد جماهیر شوروی تحصیل کرده، در ١٥ فوریه ١٩٥٤ در دانشگاه تاشکند پذیرفته شد و در ٢٩ مارس ١٩٥٩ توانست مدرک عالی دیپلم خود را دریافت کند. پس از بازگشت از اتحاد جماهیر شوروی، در سال ١٩٥٩ در مدرسه خبات در اربیل معلم بوده است، در ٢١ اوت ١٩٨٢ به عنوان کارمند در اداره کشاورزی اربیل استخدام شد، به زبان‌های کردی، فارسی، ترکی و روسی تسلط داشته و در سال ٢٠٠٩ درگذشته است.

کارنامه مبارزاتی

در سال ١٩٤٥ به صفوف انقلاب دوم بارزان پیوست و در جنگ‌ها شرکت کرد، در ١٩ اوت همان سال به دستور دادگاه عرفی نظامی عراق، تمامی اموال منقول و غیرمنقول وی مصادره شد.

در ٢٣ مه ١٩٤٧ همراه با ژنرال مصطفی بارزانی به سوی اتحاد جماهیر شوروی رفت و در نبرد گلی قتور و نبرد پل ماکو شرکت کرد و پس از سختی‌ها و مشقت‌های بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است، به سمت شوروی عبور کرد.

پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همراهانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجتمعی سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، نگه داشته شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد همانند اسرای جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس با تصمیم دولت شوروی میان مناطق آق‌دام، لاچین، آیولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه لباس نظامی دریافت کردند و تحت نظر افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی دیدند. همزمان روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که باسواد بودند، درس‌های یادگیری زبان کردی به آن‌ها آموخته می‌شد.

پس از بدرفتاری جعفر باقروف با همراهان، بارزانی تصمیم می‌گیرد کمپ نظامی را در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل کند و در آنجا نیز به آموزش نظامی ادامه می‌دهند.

در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت دسته‌جمعی و با قطار در میان روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کلخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس سهم دولت را می‌پرداختند) کار می‌کردند.

پس از تلاش بسیار و ارسال چندین نامه از سوی ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی از مشکلات همراهانش می‌گوید و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر می‌کند و در نهایت تصمیم کمیته بر این می‌شود که همه آن‌ها در شهر وریویسکی گرد هم آیند، بنابراین نامبرده در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی می‌رود.

پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ فوریه ١٩٥٩ و بر اساس هر دو ماده سوم و هفتم و بند (الف) از ماده دهم و کاربست ماده (١١) با استناد به قانون اصلاح‌شده شماره ١٩ در سال ١٩٥٩، وی و همراهانش مشمول عفو عمومی شدند.

در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تاسیس شد، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشتند. 

 سال ١٩٦٢ در انقلاب ایلول مشارکت کرد و در جنگ‌ها حضور داشت، در نبرد کوه پیرس مجروح شد. سال ١٩٨٣ به عنوان پناهنده راهی جمهوری اسلامی ایران شد، سال ١٩٩٨ به کردستان بازگشت.

منابع:
  1. آرشیو هیئت دائره‌المعارف حزب دموکرات کردستان.
  2. حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل - انتشارات آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤ز).
  3. حیدر فاروق السامرائي، ضیاء جعفر ودوره‌ السیاسي و الاقتصادي في العراق، (لندن – دارالحكمة - ٢٠١٦م).
  4. شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٣ز).
  5. کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه په یون - ٢٠١١ز).
  6. مجله هتاو، شماره ١٥٤، سال ششم، اربیل، چاپخانه کردستان، جمعه، ١٥ آوریل ١٩٥٩.
  7. در یادداشت فرمانده شهید حسو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز همراه با بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیر - ١٩٩٧ز).
  8. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدي، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ في العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).
  9. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد ١٩٣١ - ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خبات - ١٩٩٨ز).
  10. ناجی طه برواری، همسنگر بارزانی نامی عزیز قاضی خاطرات خود را بازگو می‌کند، بخش سوم، مجله متین، شعبه اول حزب دموکرات کردستان - یکپارچه، شماره ٤٩، دوره سوم، دهوک، چاپخانه هاوار، فوریه ١٩٩٦ز.
  11. نجف قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، مترجم: شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٦ز).