شیخ یزدین محمد نبی، در سال ١٩٢٥ در روستای داویدکا از توابع ناحیه شیروان مزن در شهرستان مێرگهسور استان اربیل متولد شده است. در سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول به کشور ایران آواره شد، در سال ١٩٩٣ به اقلیم کردستان بازگشت و در شهرستان پیرمام سکونت گزید. در سال ١٩٩٩ در شهرستان پیرمام درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.
تاریخ مبارزاتیدر ٢٢ مه ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به سمت اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرد و در نبرد گلی کوتول (قتور) و نبرد پل ماکو شرکت نمود و پس از سختیها و رنجهای فراوان، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است، به سمت شوروی عبور کرد.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همراهانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک مجتمع روباز که با سیم خاردار محصور شده بود، قرار داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی میشدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد، همانند اسرای جنگی با آنان برخورد شد. سپس با تصمیم دولت شوروی میان مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به یک پادگان در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه، لباس نظامی دریافت کردند و تحت نظر افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی میدیدند. در همان زمان، روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که سواد داشتند، آموزش زبان کردی به آنان داده میشد.
پس از رفتار بد جعفر باقروف با همراهان بارزانی، تصمیم گرفته شد که کمپ نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به تمرینات نظامی خود ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت دستهجمعی با قطار میان روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کولخوز (زمینهایی که مردم از دولت اجاره میکردند و سپس سهم دولت را میپرداختند) کار میکردند.
پس از تلاشهای بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامهای به دست استالین میرسد که در آن بارزانی مشکلات همراهانش را شرح میدهد و او بلافاصله دستور تشکیل کمیتهای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر میکند و در نهایت تصمیم کمیته بر این میشود که همه آنان در شهر وریویسکی گرد هم آیند، به همین دلیل وی در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی رفت.
در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تأسیس شد، وی در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.
در سال ١٩٦٢ به نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول پیوست و در سال ١٩٧٩ به نیروی پیشمرگه انقلاب گولان پیوست. در سال ١٩٩٩ در شهرستان پیرمام درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.
منابع:١- حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین نشان تقدیر، جلد اول، (اربیل- چاپخانه حاجی هاشم- ٢٠١٥ م).
٢- حمید گردی، چکیده تاریخنامه، چاپ اول، (اربیل- انتشارات آراس- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٤ م).
٣- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل- چاپخانه روژهه لات- ٢٠١٣ م).
٤- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٢ م).
٥- عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان میان سالهای ١٩٣١- ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه وزارت فرهنگ- ٢٠٠١ م).
٦- عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل- انتشارات آکادمی کردی- چاپخانه حاجی هاشم- ٢٠١٥ م).
٧- کاروان محمد مجید، بارزانیها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه- چاپخانه په یونـد- ٢٠١١ م).
٨- در یادداشتهای فرمانده شهید حهسو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز همراه با بارزانی، رفتن بارزانیها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه روشنبری- ١٩٩٧ م).
٩- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد- دار الرشید للنشر- ١٩٧٩ م).
١٠- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهاییبخش کرد ١٩٣١- ١٩٥٨، (دهوک- چاپخانه خهبات- ١٩٩٨ م).
١١- نجفقلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانههای ارس، ترجمه شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام- یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان- ١٩٩٦ م).
١٢- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.


