Biyografi

Mamend Mesih, 1905 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Piran nahiyesinin Serokani köyünde doğmuştur..

Mücadele Hayatı

 1943 yılında, Mele Mustafa Barzani'nin Süleymaniye'den Barzan bölgesine dönmesi ve ikinci Barzan Devrimi'nin başlamasından sonra, devrimci ordu saflarına katılmış ve komutan olarak Barzan bölgesindeki polis karakollarının ele geçirilmesi savaşlarına katılmıştır.

1945 yılında, devrimin yenilgisinden sonra, savaşçılar ve Barzani aileleriyle birlikte Doğu Kürdistan'a (İran) göç etmiş, 1946 yılının başında Mahabad'da Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, Barzan gücünde Cumhuriyet'in peşmergesi olmuştur. 1946 yılının Aralık ayında Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra, General Mustafa Barzani komutasındaki Barzan devrimci ordusuyla birlikte, İran Şahlık Ordusu'na karşı verilen birçok savaş ve direnişten sonra, İran, Irak ve Türkiye sınırlarının üçgenindeki Nazdardagi bölgesinden Güney Kürdistan'a dönmüş ve ordudaki saflarıyla Mizuri aşiret bölgesine yerleşmiştir.

1947 yılının Mayıs ayının 6 tarihinde, Ergoş'taki toplantıda General Mustafa Barzani'nin Irak hükümetine teslim olmama ve Sovyetler Birliği'ne doğru ilerleme yönündeki tarihi kararından sonra, beş yüzden fazla savaşçıyla birlikte, General Mustafa Barzani'nin komutasındaki Barzan devrimci ordusunun yanında yer alarak gitme kararı almış ve Barzani'nin yoldaşlarından biri ve Sovyetler Birliği'ne giden gücünün komutanlarından biri olmuştur. Yolun zorlu koşulları ve doğası ile Irak, Türkiye ve İran'ın üç ülkesinin ordularıyla yaşanan askeri çatışmalar altında devam eden 28 günlük yürüyüşten ve ünlü Şut savaşındaki başarılarından ve Mako'nun Kızıldağ köprüsünü geçtikten sonra, nihayet Haziran ayının 18 tarihinde Barzan savaşçılarıyla birlikte Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği sınırına ulaşmıştır.

Sınırı geçtikten sonra, Sovyetler tarafından tüm Barzan savaşçılarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrine nakledilmiş ve savaş esiri olarak tel örgülerle çevrili üstü açık bir kampta tutulmuştur. Moskova'nın Barzanileri mülteci olarak kabul etme kararı almasından ve General Mustafa Barzani ile Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Cafer Bağırov arasındaki anlaşmadan sonra, tüm Barzan savaşçılarıyla birlikte Azerbaycan'ın başkenti Bakü yakınlarındaki Hazar Denizi kıyısındaki bir kampa nakledilmiş ve Azerbaycanlı subaylar tarafından yoğun bir askeri eğitime tabi tutulmuşlardır; orada Kürt subaylar tarafından kendilerine Kürtçe okuma yazma dersleri de verilmiştir.

General Mustafa Barzani ile Cafer Bağırov arasındaki ilişkilerin bozulması ve Bağırov'un Barzanilere karşı kötü niyetinin ve ikiyüzlülüğünün ortaya çıkmasından sonra, tüm Barzan savaşçılarıyla birlikte 1948 yılının Ağustos ayının 29 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan Cumhuriyeti'nin Çirçik yerleşkesine nakledilmiş ve orada ikinci kez geçici olarak askeri eğitime tabi tutulmuştur.

1949 yılının Mart ayında, Bağırov ve Stalin'in yardımcısı Beria'nın komplolarından sonra, Barzan savaşçıları birbirlerinden ayrılarak trenlerle gruplar halinde Özbekistan Cumhuriyeti'nin köylerine, kolhozlarına ve kooperatif çiftliklerine dağıtılmış ve geçimlerini sağlamaları için Alman esirler gibi angarya ve ağır günlük işlerde çalıştırılmışlardır.

General Mustafa Barzani tarafından Kremlin Sarayı'na ve Sovyetler Birliği yetkililerine gönderilen birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, nihayet Barzani'nin bir mektubu Sovyetler Birliği Başkanı Stalin'in eline ulaşmıştır. Barzani'nin mektubunun ulaşmasından sonra, Stalin tarafından Barzanilerin durumunu incelemek üzere bir komite kurulmasına karar verilmiş ve nihayet 1951 yılında tüm Barzaniler tekrar bir araya getirilerek günümüz Rusya'sının güneyindeki Karadeniz kıyısındaki Vrevski şehrine yerleştirilmişlerdir.

Sovyetler Birliği'nde geçirilen 11 yıldan sonra, 1958 yılında Irak'taki monarşi rejimi yıkılmış ve Abdülkerim Kasım başkanlığında cumhuriyetçi hükümet sistemi kurularak Irak yönetimi ele alınmıştır. Cumhuriyetçilerin iktidara gelmesiyle Barzanilerin Sovyetler Birliği'nden dönüş yolu açılmış ve 1959 yılının Nisan ayının 16 tarihinde tüm Barzan savaşçılarıyla birlikte Gürcistan gemisiyle Basra limanı üzerinden Güney Kürdistan'a dönmüştür.

1968 yılında şehit düşmüştür.

Kaynaklar:

1-Peyama Eylul dergisi, sayı 21, Temmuz 2011, Barzan devrimlerinin, Mahabad Cumhuriyeti'nin, büyük Eylül Devrimi'nin ve Gulan Devrimi'nin savaşçısı ve yılmaz mücadelesiyle (Ahmed Mustafa Kanyelenji) yapılan özel röportaj, röportaj yapan: Xoşavi Ali Bapir, s. 31.

2-Şevket Şeyh Yezdin, Yobili Zêrînî Pêşmerge (Peşmergenin Altın Jübilesi), (Pirmam- Xebat matbaası - 1996), s. 32.

3-Zerar Süleyman Beg Dergeleyi, 1943-1977 yılları arasındaki anılarım, Rehend matbaası - Süleymaniye, 2002.

4-Teslim olmamak ve Aras Nehri'ni geçmek, 12. şube Kültür ve Medya Ofisi tarafından hazırlanmıştır, 2009.

5-Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi arşivi.

6-Reşid Mele Ali Koleki, Jiyan û Berxudan d Parzinkê Hevalê Barzanîyê Nemir (Kazım Şanederi) da (Ölümsüz Barzani'nin yoldaşı Kazım Şanederi'nin hayatı ve direnişi içinde), Rojhelat matbaası - Erbil, 2019.

7-Şehit komutan Heso Mirxan Jajoki'nin notlarından, 62 Barzani ile gün - Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişi, birinci baskı, (Erbil- Roşinbiri matbaası - 1997).