Nedenleri

10 Haziran 1963 tarihinde Kürdistan'a yönelik saldırılar yeniden başladı ve rejim tüm silahlı gücünü savaş meydanlarına gönderdi. Kürdistan ordusu savunma amacıyla birçok savaş cephesi açtı ve saldırılar püskürtüldü. Bu süre zarfında Başkan Mustafa Barzani tarafından Siyasi Büro'ya birkaç telgraf gönderildi ve İbrahim Ahmed sekreterliğindeki parti ve Siyasi Büro'dan kendi bölgelerinde orduya karşı birkaç saldırı düzenlemeleri istendi. Ancak Siyasi Büro ve özellikle İbrahim Ahmed taleplere yanıt vermedi, ayrıca kendilerine sormadan hükümet güçlerine saldıran komutanları da engellediler. Bu davranışlar Başkan Mustafa Barzani ile İbrahim Ahmed arasında bir soğukluk oluşmasına neden oldu.

18 Kasım 1963 tarihinde Baas hükümeti ordu tarafından gerçekleştirilen bir darbeyle devrildi. Darbeden sonra Abdüsselam Arif iktidarı ele aldı ve doğrudan devrim liderliğinden müzakere talebinde bulundu. Aralık 1963 ayında, Başkan Barzani'nin Siyasi Büro ile istişaresinden sonra müzakereler başladı ve Süleymaniye Valisi Albay Abdürrezak Mahmud hükümet temsilcisi olarak Ranya şehrine geldi ve Başkan Mustafa Barzani ile Siyasi Büro üyeleri Nuri Şawis ile görüştü. Görüşmeler her iki taraf arasında bir anlaşmayla sonuçlandı ve anlaşma bildirisi 10 Şubat 1964 tarihinde hükümet tarafından açıklandı; bildiride "Devlet, Kürtlerin ulusal haklarını tanır" ifadesi yer alıyordu.

17 Şubat 1964 tarihinde İbrahim Ahmed، Seyit Aziz Şemzini ve Ömer Mustafa Debaba Sengeser'e geldiler ve Başkan Barzani ile görüştüler. Toplantının sonucu, herkesin 10 Şubat anlaşmasını kabul etmesi oldu. Sengeser'de bir hafta kaldıktan sonra İbrahim Ahmed ve arkadaşları Mawat'a döndüler ve orada tekrar muhalefetlerine başladılar. Bu durum çok sayıda komutan ve peşmergenin Mawat'ı terk ederek Sengeser'deki Başkan Barzani'nin yanına gitmesine ve Siyasi Büro'nun Başkan  Barzani hakkındaki planını ifşa etmelerine yol açtı. Peşmerge komutanlarının gelişinden sonra Başkan Barzani onlarla bir toplantı yaptı ve istişareden sonra Siyasi Büro'nun peşinden giden tüm komutanları görevden almaya ve yerlerine güvenilir başka komutanlar atamaya karar verdi. Görevden alınan komutanlar şunlardı: Celal Talabani, Ömer Mustafa Debaba, Ali Askeri ve Kemal Müfti. Buna karşılık İbrahim Ahmed ve Siyasi Büro 9 Nisan 1964 tarihinde Mawat Konferansı'nı gerçekleştirdiler.

Konferansın düzenlenmesi

4 Nisan 1964 ile 9 Nisan 1964 tarihleri arasında konferans Mawat kasabasının ilkokulunda çalışmalarına başladı. Başlangıçta 1 Nisan 1964 tarihinde Malume köyünde konferans yapılması kararlaştırılmıştı ancak daha sonra Mawat'a taşındı çünkü Siyasi Büro, davet edilen temsilcilere gönderdiği telgrafta 1 Nisan 1964 tarihinde bir konferans düzenleneceğini belirtmişti ancak tarihinden üç gün sonra düzenlendi. Siyasi Büro raporu İbrahim Ahmed tarafından okundu. Merkez Komitesi'nin tüm üyelerinin toplamında, toplantı on üyenin katılımıyla ve Musul 1. Şube, Erbil 2. Şube, Kerkük 3. Şube, Süleymaniye 4. Şube ve Bağdat 5. Şube olmak üzere her beş şubenin sorumlularıyla gerçekleştirildi. Toplantı yöneticileri şunlardı: Nuri Şawis، Ali Abdullah، Seyit Aziz Şemzini ve İbrahim Ahmed. Celal Talabani Ömer Mustafa, Salih Yusufi، Abdülhüseyin Feyli، Haşim Akreyi ve Nahide Şeyh Selam Ahmed çeşitli nedenlerle konferansa katılmadılar. İran'ın SAVAK istihbarat teşkilatı temsilcisi Albay İsa Pejman, konferans sırasında Mawat'taydı.

Ana Amaç İbrahim Ahmed Fettah'ın Mawat toplantısındaki asıl amacı, Mustafa Barzani 'ya muhalefet etmek ve onu Kürdistan Demokrat Partisi başkanlığından uzaklaştırmaktı. Konferansta Siyasi Büro ile Başkan Mustafa Barzani'nin arasını bulmak için bir heyet oluşturuldu. Bu amaçla heyet Başkan  Barzani 'nın yanına gitti ve heyet dönene kadar konferansın sona erdirilmemesine karar verildi. Heyet, Başkan ile görüştü. Barzani ortak bir sonuca varma konusunda Mawet'e döndü, heyet döndüğünde konferans sona ermişti ve başkana karşı bir bildiri yayınlamışlardı  Barzani Siyasi Büro tarafından çıkarılmıştı, (Barzani ve Muşir'in anlaşması barış mıdır yoksa teslimiyet mi?) başlığıyla, daha önce belirlenen iş programı ve amaç gereğince toplantının son gününde başkanın dondurulmasına karar verildi Mustafa Barzani verildi.

Kaynaklar:
  1.  Mesud Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi, 1958-1961, ikinci cilt, (2012).
  2.  Tarihi Kürdistan Demokrat Partisi, Kongre ve Konferanslar (Program ve İç Tüzük), Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Kurulu Kürdistan Demokrat Partisi, birinci cilt, (Erbil - Roxana Matbaası - 2021).
  3.  Salah el-Harsan, et-Tayyarat es-Siyasiyye fi Kürdistan el-Irak, Kirae fi Melefat el-Harekat ve el-Ahzab el-Kürdiyye fi el-Irak 1946-2001, (Beyrut – Matbaat el-Belag – 2001 M).
  4.  Habib Muhammed Kerim, Tarih el-Hizb ed-Dimukrati el-Kürdistani - el-Irak (Fi Mahattat Reisiye) 1946 - 1993, (Duhok - Matbaat Xebat - 1998 M).
  5.  Nizar Xeylani, Esed Xeylani Defteri Bîrewêriyekanî Helldekatewe, (Erbil - Bedirhan Baskı ve Yayın Kurumu - Hêvî Matbaası - 2014 Z).
  6.  Abdülsettar Tahir Şerif, Mımlani Legel Jiyanda Yaddasht 1971 - 1935, birinci cilt, (Kerkük - Arabxa Matbaası - 2005 Z).
  7.  Hüseyin Muhammed Aziz, Pênc Katjimêr Legel (İbrahim Ahmed)da, (Süleymaniye - Sima Matbaası - Üçüncü Baskı - 2002 Z).
  8.  Şekib Akravî, Senavat el-Mıhne fi Kürdistan Ehem el-Havadis es-Siyasiyye ve el-Askeriyye fi Kürdistan ve el-Irak min 1958 ila 1980, İkinci Baskı, (Erbil - Matbaat Menara - 2007 M).