Biyografi

Muhammed Cemil Ali, 1899 yılında Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Şirvan-ı Mezin nahiyesinin Ergoş köyünde doğmuştur, evliydi. 1 Temmuz 1969 tarihinde vefat etmiş ve Erdebil köyünde toprağa verilmiştir.

Mücadele Geçmişi

1932 yılında Birinci Barzan Devrimi'ne (1931-1932) katılmış ve savaşlarda yer almıştır, 1943 yılında İkinci Barzan Devrimi'nin (1943-1945) peşmerge güçlerine katılmış ve savaş ve destanlarda yer almıştır.

Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra, 19 Nisan 1947 tarihinde Hıvakurk ve Bazargır ovası yoluyla Kuzey Kürdistan topraklarına, oradan da Hıvakurk köyünden Ergoş köyüne ve Herki bölgesine geri dönen peşmergeler arasındaydı.

Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 6 Mayıs 1947 tarihinde Ergoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı yapar ve onları kalmak ya da Sovyetler Birliği'ne gitmek konusunda serbest bırakır, orada tüm yoldaşları devam etme ve Sovyetler Birliği'ne gitme kararı alırlar.

 22 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne doğru eşlik etmiş, Kotol (Kutur) Geçidi Savaşı'na ve Mako Köprüsü Savaşı'na katılmış ve büyük zorluk ve yorgunluktan sonra, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras Nehri üzerinden Sovyetler Birliği'ne geçmiştir..‌

Sovyetler Birliği'ne vardıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde kırk gün boyunca dikenli tellerle çevrili üstü açık bir kampta tutulmuşlar, bir grup asker tarafından gözetim altında tutulmuşlar ve yemek, giyim ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayulah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri üniforma verilmiş ve Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim almışlardır. Aynı zamanda, günün dört saati okuryazar olan bazı yoldaşları tarafından kendilerine Kürtçe dil eğitimi dersleri verilmiştir..

Cafer Bağırov'un Barzani'nin yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilir ve orada askeri eğitime devam ederler. 

1949 yılının Mart ayında yoldaşlarıyla birlikte grup ve takım halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmışlar ve kolhoz tarlalarında (halkın devletten kiraladığı ve daha sonra devlet payını verdikleri topraklar) çalışmışlardır. 

Büyük bir çabanın ardından General Barzani tarafından Stalin'e gönderilen birçok mektuptan sonra, nihayet Stalin'in eline Barzani'nin yoldaşlarının çektikleri çileleri anlattığı bir mektup ulaşır ve o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komite kurulması kararı alır ve nihayetinde komitenin kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanması yönünde olur, bu nedenle Muhammed Cemil Ali 1951 yılının Kasım ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gider..

1958 yılında Abdülkerim Kasım başkanlığında Irak Cumhuriyeti kurulur, Muhammed Cemil Ali 16 Nisan 1959 tarihinde yoldaşlarıyla birlikte Grozni gemisiyle Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra Limanı yoluyla Kürdistan'a geri dönmüştür.. Döndükten sonra Eylül Devrimi'nde rol almıştır. 

Kaynak:

1- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti Arşivi.