محمد حاجی محمود محمد، معروف به حمه حاجی محمود و کاکه حمه، در سال ١٩٥٣ در شهر حلبچه متولد شده است، در سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب سپتامبر آواره ایران شده است، در ١٨ اوت ٢٠٠٤ به عنوان عضو شورای ملی موقت عراق (المجلس الوطني المؤقت العراقي) تعیین شده است، در ٤ ژوئن ٢٠٠٥ به عضویت شورای ملی کردستان (دوره دوم) از لیست حزب سوسیال دموکرات کردستان درآمده است، در ٧ مه ٢٠٠٦ وزیر اقلیم (کابینه پنجم) بوده است، به زبان‌های کردی، فارسی و عربی مسلط است.
کارنامه مبارزاتیدر سال ١٩٦٨ به صفوف حزب پیوسته و در سال ١٩٧٠ افتخار عضویت به وی اعطا شده است، در سال ١٩٧٦ به صفوف کومله (مارکسی ـ لنینی) پیوسته است، در ٢٦ ژوئن ١٩٧٦ به صفوف نیروی پیشمرگه پیوسته است، در ماه نوامبر سال ١٩٧٦ در جنگ بانی بنوک در حلبچه شرکت کرده است، در سال ١٩٧٧ فرمانده گروهان در نیروی پیشمرگه اتحادیه میهنی کردستان بوده است، در ١٧ آوریل ١٩٧٨ به دلیل عدم سازگاری فکری از صفوف کومله (مارکسی ـ لنینی) جدا شده اما به عنوان پیشمرگه در صفوف اتحادیه میهنی کردستان باقی مانده است، در ماه ژوئن ١٩٨٠ مسئول نیروی اتحادیه میهنی کردستان در منطقه خوشناوتی بوده است، در ١٦ سپتامبر ١٩٨٠ فرماندهی نیروهای اتحادیه میهنی کردستان در نبرد تپی صفای حلبچه را بر عهده داشته است.
در ١٢ دسامبر ١٩٨٠ به صفوف حزب سوسیالیست متحد کردستان پیوسته است، در ٣ ژانویه ١٩٨١ در روستای قویله حلبچه توانسته نوشیروان مصطفی، دبیرکل کومله رنج‌داران را به اسارت بگیرد، سال ١٩٨١ عضو علی‌البدل کمیته مرکزی حزب سوسیالیست کردستان در کنگره اول بوده است، ١٧ آوریل ١٩٨١ یکی از فرماندهان نبرد آلان و حاصل در حلبچه علیه نیروهای مهاجم ارتش عراق بوده است، در ماه اوت سال ١٩٨١ به عضویت کمیته مرکزی حزب سوسیالیست کردستان و مسئول شاخه سلیمانیه آن حزب منصوب شده است، در تابستان سال ١٩٨٢ در آزاد سازی جاده حلبچه ـ سیدصادق شرکت کرده است، در ٢ اوت ١٩٨٣ به عنوان فرمانده نیروهای حزب سوسیالیست کردستان در نبرد شکرالی ـ خاکوخولی حلبچه به همراه نیروهای اتحادیه میهنی کردستان شرکت کرده است، در سال ١٩٨٦ به عنوان فرمانده شهرزور حزب سوسیالیست کردستان توافقنامه صلح با اتحادیه میهنی کردستان را امضا کرده است، در ماه آوریل ١٩٨٦ عامل صلح میان اتحادیه میهنی کردستان و حزب سوسیالیست کردستان بوده است.
در قیام جنوب کردستان سال ١٩٩١ در آزاد سازی شهرزور، سلیمانیه، خانقین و کرکوک شرکت کرده است، در ١٩ مارس به نمایندگی از حزب سوسیالیست کردستان در نشست جبهه کردستانی به منظور تعیین زمان برگزاری انتخابات شورای ملی کردستان و وضعیت اقتصادی و امنیتی جنوب کردستان شرکت کرده است، در اوایل سال ١٩٩٢ در نشست جبهه کردستانی به منظور تشکیل کمیته عالی نظارت بر انتخابات شورای ملی کردستان شرکت کرده است، در ٧ آوریل ١٩٩٢ به نمایندگی از حزب سوسیالیست کردستان در نشست گسترده پیرمام جبهه کردستانی به منظور آماده‌سازی برای فرآیند انتخابات شورای ملی کردستان شرکت کرده است، سال ١٩٩٢ کاندیدای لیست اتحاد برای فرآیند انتخابات شورای ملی کردستان بوده است، سال ١٩٩٢ عضو ریاست حزب اتحاد کردستان بوده است، روز پنجشنبه ٢٠ اوت ١٩٩٢ در شهر اربیل در نخستین کنگره حزب اتحاد کردستان شرکت کرده است، روز پنجشنبه ٢٧ اوت ١٩٩٢ توسط نمایندگان کنگره اول حزب اتحاد کردستان به عضویت کمیته مرکزی انتخاب شده است، سال ١٩٩٢ عضو نهاد نظامی حزب اتحاد کردستان بوده است.
سال ١٩٩٣ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان ـ متحد کنگره یازدهم حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است اما مدت کوتاهی در این پست مانده و از حزب جدا شده است، روز چهارشنبه ٦ اکتبر ١٩٩٣ در گذرگاه مرزی باشماخ در مرز استان سلیمانیه به عنوان عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان ـ متحد از کاروان رئیس مصطفی بارزانی (١٩٠٣ـ١٩٧٩) و ادریس بارزانی (١٩٤٤ـ١٩٨٧) که از جمهوری اسلامی ایران به سوی مقصد نهایی‌شان در روستای بارزان تابع استان اربیل در حرکت بودند، استقبال کرده است، در ٢٠ آوریل ١٩٨٣ در جنگ کانی بردینه شرکت کرده است، در ١٥ نوامبر ١٩٩٤ کنگره تاسیس حزب سوسیالیست دموکرات کردستان را در شهر اربیل برگزار کرده است، روز شنبه ١٨ مارس ١٩٩٥ در پیرمام توسط رئیس حزب دموکرات کردستان ـ متحد مورد استقبال قرار گرفته است.
در ماه اکتبر ١٩٩٩ در کنگره تاسیس انجمن پیشمرگه‌های دیرین حزب کمونیست کردستان شرکت کرده است، سال ٢٠١٤ مسئول محور کرکوک در برابر نیروی داعش بوده است، روز دوشنبه ٢١ ژانویه ٢٠١٩ توسط رئیس مسعود بارزانی مورد استقبال قرار گرفته است.
از آثار وی:
-
شورش و پیشمرگایه‌تی (انقلاب و پیشمرگ بودن) ـ تجربه هفت سال شورش ١٩٧٦ ـ ١٩٨٣ ـ ١٩٩١.
-
توضیحی در چند سطر ـ ١٩٩٣.
-
روزنگار یک پیشمرگه ـ به بررسی وقایع (٢٠) سال مبارزاتی انقلاب نوین ملتمان می‌پردازد ١٩٧٦ ـ ١٩٩٦ ـ جلد اول ـ ١٩٩٨.
-
روزنگار یک پیشمرگه ـ به بررسی وقایع (٢٠) سال مبارزاتی انقلاب نوین ملتمان می‌پردازد ١٩٧٦ ـ ١٩٩٦ ـ جلد دوم ـ بدون تاریخ.
-
روزنگار یک پیشمرگه ـ به بررسی وقایع (٢٠) سال مبارزاتی انقلاب نوین ملتمان می‌پردازد ١٩٧٦ ـ ١٩٩٦ ـ جلد سوم ـ ٢٠٠١.
-
روزنگار یک پیشمرگه ١٩٧٦ ـ ١٩٩٦ به بررسی (٢٠) سال مبارزاتی و وقایع انقلاب نوین ملتمان می‌پردازد ـ جلد چهارم ـ ٢٠٠١.
-
احمد بانیخیلانی، خاطراتم، (استکهلم ـ ١٩٩٧ م)، ص ٤٠٩ ـ ٤١٠، ٥٣٢.
-
فائق قادر حمه صالح، کانون مبارزه، (تهران - انتشارات جنگل - ٢٠١٩م)، ص ص ٢٣٨ و ٢٤٧، ٢٤٩، ٢٥٠.
-
سلیمان مصطفی حسن، کرد و اولین تجربه، (اربیل - چاپخانه کارو - ٢٠١٧م)، ص ص ٢٨، ٣١، ٣٣، ٦٩، ٧٥، ٢٧٨.
-
اردشیر پشنگ، کردها در میانه جنگ ایران و عراق، (تهران ـ نشر مرز و بوم ـ ١٣٩٤ ھ . ش)، ص ص ٣٠٦، ٣٢٩، ٣٣٤.
-
بوار نورالدین، کرد و کردستان، کتابشناسی و فهرست آن‌ها در کتاب کردی، جلد دوم، بخش اول، (تهران - چاپخانه تهران - ٢٠١٦م)، ص ص ١٤٨، ١٨٣، ٣٤٥، ٤٦٤.
-
الحرب علی العراق یومیات ـ وثائق ـ تقاریر ١٩٩٠ ـ ٢٠٠٥، (بیروت ـ مرکز دراسات الوحدة العربیة ـ ٢٠٠٧م)، ص ص ٥٢٤، ١١٥٩.
-
احمد شریف لک، تحلیل رویدادهای تاریخی، جلد دوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٩م)، ص ٦٨.
-
خلف غفور، ظرف زرین، جلد اول، (کرکوک - انجمن فرهنگی و اجتماعی کرکوک - چاپخانه کارو - ٢٠١١م)، ص ص ٢٥١ ـ ٢٥٢، ٢٥٥ ٢٥٦، ٢٦٠ ـ ٢٦١، ٢٦٣ ـ ٢٦٥.
-
ریکار احمد، اتحاد و انحلال، (اربیل - چاپخانه بههست - ٢٠١٦م)، ص ص ٦٣، ٧٨، ٨٠.
-
سرحد یونس محمد، از شهرزور تا ناصریه، (اربیل - چاپخانه هیوی - ٢٠١٨م)، ص ص ١٥٥ ـ ١٥٦، ١٦١، ١٨٤.
-
سلام عبدالکریم، زندگی سیاسی در کردستان جنوبی ١٩٧٥ ـ ١٩٩١، (سلیمانیه - چاپ و انتشارات چوارچرا - ٢٠١١م)، ص ١١٢.
-
شاخوان شورش، قادر شورش چهل سال مبارزه و تلاش، (دانمارک - چاپخانه خویبون - ٢٠٠١م)، ص ١٥٠.
-
عایدة العلي سري الدین، الأکراد في العالم تاریخهم ومستقبلهم، الجزء الثاني، (بیروت ـ الدار العربیة للعلوم ناشرون ـ ٢٠١٨م)، ص ١٩٦.
-
فاضل رئوف، به سوی خورشید، جلد اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - ٢٠٠١م)، ص ١٨٦.
-
فاضل کریم احمد، با رویای بزرگ راه افتادیم، جلد اول، (سلیمانیه - چاپخانه تهران - ٢٠١٩م)، ص ص ١٥١، ٣٣٩.
-
فواد صدیق، گردباد سیاست، (اربیل - وزارت فرهنگ - مدیریت کل چاپ و نشر - چاپخانه روشنبری - ٢٠٠٦م)، ص ص ١١٨ ـ ١١٩.
-
محمد ملا قادر، مبارزه‌نامه تاریخ مختصر پارتی و فرهنگ بارزانی جاودانه، چاپ دوم، (اربیل - موسسه چاپ و نشر آراس - ٢٠٠٧م)، ص ص ٩٦ ـ ٩٧.
-
نوشیروان مصطفی امین، از کنار دانوب تا خر ناوزنگ، (بدون مکان - ١٩٩٧م)، ص ١٩١.
-
محمد حاجی محمود، روزشمار یک پیشمرگه ١٩٧٦ ـ ١٩٩٦، جلد چهارم، (سلیمانیه - چاپخانه دیلان - ٢٠٠٩م)، ص ص ١١٢٦.