سلیمان حدو زراری، در سال ١٩٣٠ در روستای زرارا از توابع ناحیه گورهتوو در شهرستان مێرگهسور در استان اربیل متولد شده است، در اتحاد جماهیر شوروی تحصیل کرده، در سال ١٩٥٤ مدرک کارشناسی خود را در رشته کشاورزی در اتحاد جماهیر شوروی دریافت کرده، همانجا در اتحاد جماهیر شوروی زندگی مشترک خود را با والانییا تشکیل داده، به زبانهای کردی، عربی و روسی تسلط داشته، در ٤ دسامبر ٢٠١٤ درگذشته است.
کارنامه مبارزاتیسلیمان حدو زراری، در سال ١٩٤٣ به صفوف انقلاب دوم بارزان پیوسته و در جنگها شرکت داشته است، در ١٩ اوت ١٩٤٥ به حکم دادگاه عرفی نظامی عراق، تمام اموال منقول و غیرمنقول او مصادره شد. پس از شکست انقلاب دوم بارزان در ١١ اکتبر ١٩٤٥ به شرق کردستان (ایران) میرود، در ٣١ مارس ١٩٤٦ در نیروی بارزان وابسته به ارتش جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد پیشمرگه شده است، در ٢٩ آوریل ١٩٤٦ در جنگ قاراوا در منطقه سقز شرکت کرده است.
پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان در تاریخ ١٩ مارس ١٩٤٧ در جنگ نقده و اشنویه شرکت کرده، او از جمله پیشمرگههایی بوده که در ١٩ آوریل ١٩٤٧ از طریق خواکورک و دشت برازگر از خاک کردستان ترکیه به منطقه شیروان و مزوری بازگشته است.
پس از بازگشت، ژنرال مصطفی بارزانی در ٦ مه ١٩٤٧ در روستای ارگوش جلسهای با همرزمانش تشکیل میدهد و آنها را در ماندن یا رفتن به سوی اتحاد جماهیر شوروی مخیر میگذارد، در آنجا تمام همرزمان تصمیم به ادامه راه و رفتن به سوی اتحاد جماهیر شوروی میگیرند، در ٢٣ مه ١٩٤٧، ژنرال مصطفی بارزانی را به سوی اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرده و در جنگ گلی قطور و جنگ پل ماکو شرکت کرده و پس از سختی و خستگی بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ در رودخانه ارس که در مرز بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، به سوی شوروی عبور کرده است.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ همراه با تمام همرزمانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک کمپ فضای باز که با سیم خاردار محصور شده بود، قرار داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی میشدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد مانند اسرای جنگی با آنها رفتار شد. سپس به تصمیم حکومت شوروی میان مناطق آقدام، لاچین، آیولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه به آنها لباس نظامی داده شد و به سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی دیدند. در همان زمان روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همرزمانشان که سواد داشتند، به آنها درس یادگیری زبان کردی آموزش داده میشد.
پس از رفتار بد جعفر باقروف با همرزمان بارزانی، تصمیم گرفته میشود که کمپ نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا به آموزش نظامی ادامه میدهند.
در مارس ١٩٤٩ همراه با همرزمان به صورت دسته و گروه با قطار در میان روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کلخوزها (زمینهایی که مردم از دولت اجاره میکردند و سپس سهم دولت را میدادند) کار میکردند.
پس از تلاشی بسیار و فرستادن چندین نامه توسط ژنرال بارزانی برای استالین، سرانجام نامهای به دست استالین میرسد که در آن بارزانی از دردسرهای همرزمانش میگوید و او نیز بیدرنگ دستور تشکیل کمیتهای را برای بررسی وضعیت همرزمان بارزانی میدهد و سرانجام تصمیم کمیته بر این میشود که همه آنها در شهر وریویسکی جمع شوند، به همین دلیل نامبرده در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی میرود.
پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ فوریه ١٩٥٩ و بر اساس هر دو ماده سوم و هفتم و بند (الف) از ماده دهم و کاربست ماده (١١) با استناد به قانون اصلاحشده شماره ١٩ در سال ١٩٥٩، او و همرزمانش مشمول عفو عمومی شدند.
در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تاسیس میشود، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ همراه با همرزمانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشته است.
در سال ١٩٦١ در انقلاب ایلول شرکت کرده، در جنگهای سری پیرس، گورز و کوه هندوین شرکت داشته، در سال ١٩٦٣ در جنگهای شوش و شرمنا و در ١٤ در ١٥ ژوئن ١٩٦٣ در جنگ سری آکره شرکت کرده، در سال ١٩٧٤ در واحد توپخانه انقلاب بوده، در سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول به زادگاه خود بازمیگردد، در سال ١٩٨١ رژیم عراق روستایشان را سوزاند و به عنوان پناهنده به جمهوری اسلامی ایران روی آورد و در مجتمع زیوه ساکن شد، در سال ١٩٨٣ در انقلاب گولان شرکت کرده، در سال ١٩٩١ به کردستان بازگشته و در روستای زرارا ساکن میشود، در سال ١٩٩٣ بازنشسته شده، در ١٦ دسامبر ٢٠١٠ در کنگره سیزدهم حزب دموکرات کردستان به خاطر مبارزه و مقاومت در انقلاب دوم بارزان، جمهوری دموکراتیک کردستان، مسیر به سوی اتحاد جماهیر شوروی، انقلاب ایلول و انقلاب گولان توسط رئیس مسعود بارزانی مدال بارزانی به وی اهدا شده است.
منابع:-
حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین نشان تقدیر، جلد اول، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥ز).
-
حیدر فاروق السامرائي، ضیاء جعفر ودوره السیاسي و الاقتصادي في العراق، (لندن – دار الحكمة - 2016م).
-
شعبان علی شعبان، اطلاعاتی سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهه لات - 2013ز).
-
عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - 2002ز).
-
عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان بین 1931 - 1991، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - 2001ز).
-
عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل - انتشارات آکادمی کرد - چاپخانه حاجی هاشم - 2015ز).
-
کاروان محمد مجید، بارزانیها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه په یوه ند - 2011م).
-
مجله هتاو، شماره 154، سال ششم، اربیل، چاپخانه کردستان، جمعه، 15 آوریل 1959.
-
از یادداشت فرمانده شهید حسو میرخان ژاژوکی، 62 روز با بارزانی، عزیمت بارزانیها به اتحاد شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیری - 1997م).
-
لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثورة 14 تموز 1958 في العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - 1979م).
-
مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهاییبخش کرد 1931 - 1958، (دهوک - چاپخانه خبات - 1998م).
-
مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهاییبخش کرد 1961 - 1975، جلد سوم، بخش اول، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش - 2004م).
-
ا.د.ا، پرونده شماره AI-10، لیست همراهان مصطفی بارزانی به اتحاد شوروی، سند توسط سگوان هالو ارائه شده است، 2016م.
-
ا.د.ا، پرونده شماره AN-4، سند زندگینامه سلیمان حدو شینو زراری، توسط عادل سلیمان حدو ارائه شده است، پیرمام، 18 فوریه 2019م.
-
ا.د.ا، پرونده شماره HB-426، حزب دموکرات کردستان، بارگاه بارزانی، کمیته عالی منطقه بارزان، فرم سلیمان حدو شینو، پیرمام، 1 نوامبر 2018م.
-
آرشیو هیئت دائرهالمعارف حزب دموکرات کردستان.


