محمد عبدالرحیم محمد معروف به شیخ محمد هرسم، سال ١٩٥٤ عضو شعبه در کمیته شعبه چهارم حزب دموکرات کردستان ـ عراق شده است، سال ١٩٦٣ به صفوف نیروی پیشمرگه پیوسته است، سال ١٩٦٤ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان (کنگره ششم) انتخاب شده است، در پایان سال ١٩٦٥ مسئول دوم کمیته شعبه چهار بوده، سال ١٩٧٠ فرمانده نیروی کاروخ بوده است.
زندگینامهمحمد عبدالرحیم محمد معروف به شیخ محمد هرسم، سال ١٩٢٧ در شهر سلیمانیه متولد شده است، تا کلاس چهارم ابتدایی همان‌جا در سلیمانیه تحصیل کرده است، سال ١٩٧٥ بعد از شکست انقلاب سپتامبر آواره کشور ایران شده است، سال ١٩٧٩ در عملیاتی مرموز در شرق کردستان ناپدید شده است. به زبان‌های کردی، عربی و فارسی تسلط داشته است.
کارنامه مبارزاتیشیخ محمد هرسم سال ١٩٥٤ عضو شعبه در کمیته شعبه چهارم حزب دموکرات کردستان ـ عراق شده است، سال ١٩٥٨ عضو کمیته منطقه دربندیخان وابسته به کمیته شعبه چهارم حزب دموکرات متحد کردستان شده است، سال ١٩٥٩ از بنیان‌گذاران حزب خلق کرد بوده، سال ١٩٦٢ با همراهی محمد عزیز در شهر سلیمانیه حزب خلق کرد را تأسیس کرده که جریانی ملی‌گرا بوده است، سال ١٩٦٣ به صفوف نیروی پیشمرگه پیوسته، سال ١٩٦٣ در رادیو صدای کردستان کار کرده است.
در ٢٧ مارس ١٩٦٤ به منظور تقویت جریان ملی‌گرا در کردستان جنوبی با جمعیت آزادی و تجدید حیات و اتحاد کرد (کاژیک) متحد شده و به عضویت رهبری (کاژیک) درآمده است، سال ١٩٦٤ پس از نشست گسترده ماوت، از جناح رئیس در برابر جناح دفتر سیاسی حمایت کرده است، سال ١٩٦٤ برای جلوگیری از وقوع جنگ داخلی تلاش کرده اما در زمان اختلاف میان جناح رئیس و جناح دفتر سیاسی، بر تصمیم کاژیک برای حمایت از جناح رئیس تأثیر داشته و برای اینکه مصطفی بارزانی را به عنوان رهبر ملی معرفی کنند، در اوایل ماه ژوئن ١٩٦٤ به عنوان عضو کمیته تدارکاتی کنگره ششم حزب دموکرات کردستان انتخاب شده است، سال ١٩٦٤ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان (کنگره ششم) انتخاب شده است، سال ١٩٦٤ عضو شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق بوده، سال ١٩٦٤ عضو دفتر اجرایی (المكتب التنفیذي) و عضو کمیته مالی دفتر اجرایی بوده است، در پایان سال ١٩٦٥ مسئول دوم کمیته شعبه چهار بوده است.
در اوایل ماه مارس ١٩٦٦ در یک دوره سه ماهه حفاظت در خارج از کشور شرکت کرده است، سال ١٩٦٦ توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو علی‌البدل کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان (کنگره هفتم) انتخاب شده است، سال ١٩٦٧ به عنوان مسئول کمیته شعبه چهار گماشته شده است، سال ١٩٦٧ در دستگاه پاراستن (اطلاعات) کار کرده است، سال ١٩٦٧ سردبیر مجله رزگاری، ارگان کمیته شعبه چهار بوده است، در ١٥ آوریل ١٩٦٧ با سرپرستی رئیس مصطفی بارزانی نماینده کنفرانس (نظامی - سیاسی) کانی سماق (اربیل) بوده و با دستگاه ضبط، سخنان رئیس را ضبط کرده و هم‌اکنون این سند در دسترس است.
سال ١٩٧٠ عضو کمیته مذاکره‌کننده با دولت عراق بوده است، سال ١٩٧٠ عضو هیئت مؤسس شعبه اربیل اتحادیه نویسندگان کرد بوده، سال ١٩٧٠ فرمانده نیروی کاروخ بوده است، سال ١٩٧٠ معاون مسئول کمیته شعبه سه حزب دموکرات کردستان بوده و در همان سال به عنوان مسئول کمیته شعبه سه گماشته شده است، در ٢٥ مه ١٩٧١ به عنوان عضو کمیته تدارکاتی کنگره اتحادیه نویسندگان کردستان تعیین شده و عضو کمیته آماده‌سازی محل کنگره در روستای ناوپردان بوده است، سال ١٩٧٢ منشی رئیس مصطفی بارزانی بوده، سال ١٩٧٣ مسئول مالی انقلاب سپتامبر و مسئول دفتر بازرگانی تهران در پادشاهی ایران بوده است، در ماه دسامبر ١٩٧٤ به عنوان نماینده بازرگانی انقلاب سپتامبر در شهر تهران برای چاپ اولین سالنامه رنگی انقلاب سپتامبر.
منابع:-
آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان
-
علی سنجاری، القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الأشتراكي في العراق، جلد سوم، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٢م)، ص ص ٣٦٢ ـ ٣٦٣، ٤٠٧.
-
کاکامم بوتانی، ذكریات عن أول تقویم جداري لثورة أیلول، مجله زاگرس، وزارت فرهنگ ـ اقلیم کردستان، چاپخانه وزارت فرهنگ، شماره ٤، اربیل، دسامبر ١٩٩٧م، ص ٢٦.
-
احمد بیکس، بیره‌وه‌رییه‌كانی ئه‌حمه‌د بێكه‌س (كوردایه‌تی)، آماده‌سازی دارا احمد بیکس، (اربیل ـ انتشارات بدرخان ـ ٢٠١٦ز)، ص ٢٠٩.
-
روژین چلبی منیر، زاخو ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ ـ ٦ مارس ١٩٧٥، (بدون مکان ـ مرکز زاخو برای پژوهش‌های کردی ـ ٢٠١٨ز)، ص ٢٢٦.
-
حبیب محمد کریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الكوردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ ـ ١٩٩٣، (دهوک ـ چاپخانه خبات ـ ١٩٩٨م)، ص ص ٩١، ١٠٤.
-
حمه فرج حلبجه‌ای، له شنروێ وه بۆ ستكهۆڵم، چاپ سوم، (سلیمانیه ـ چاپخانه کارو ـ ٢٠١٥ز)، ص ١١٤.
-
دلیر اسماعیل حقی شاوهیس، کاژیک، روزنامه اربیل، شماره ٢١١٩، اربیل، ٢١ آوریل ٢٠١٥ز، ص ٨.
-
هیئت اجرایی شعبه اربیل اتحادیه نویسندگان کرد، یه‌كێتی نووسه‌رانی كورد لقی هه‌ولێر ١٠/٢/١٩٩٨ ـ ١٠/٢/٢٠٠٠، (اربیل ـ چاپخانه وزارت فرهنگ ـ ٢٠٠٠ز)، ص ٩.
-
بارزانی همیشه می‌گفت به شاه ایران باور ندارم، روزنامه بارزان نیوز، شماره ١٨١، اربیل، یکشنبه، ١٩ سپتامبر ٢٠١٠ز، ص ٥.
-
شکیب عقراوی، سنوات المحنة في كردستان أهم الحوادث السیاسیة والعسكریة في كوردستان والعراق من ١٩٥٨ الی ١٩٨٠، چاپ دوم، (اربیل ـ چاپخانه مناره ـ ٢٠٠٧م)، ص ١٥٧.
-
شیرزاد زکریا محمد، مجلس قیادة الثورة في كوردستان ـ العراق ١٩٦٤ ـ ١٩٧٠ دراسة تاریخیة سیاسیة عامة، (دهوک ـ مرکز مطالعات کردی و حفظ اسناد ـ دانشگاه دهوک ـ چاپخانه دانشگاه دهوک ـ ٢٠١٠م)، ص ٨٠.
-
عصمت شریف وانلی، كوردستان العراقیة هویة وطنیة (دراسة في ثورة ١٩٦١)، ترجمه دکتر سعاد محمد خضر، (سلیمانیه ـ مؤسسه ژین برای احیای میراث مستند و مطبوعاتی کردی ـ چاپخانه شڤان ـ ٢٠١٢م)، ص ص ٣١٦، ٣٢٦.
-
علی سنجاری، القضیة الكوردیة وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق، جلد سوم، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٢م)، ص ٣٣١.
-
علی سنجاری، حقیقة مسیرة ثورة ١١ ایلول ١٩٦١، (دهوک ـ چاپخانه خانی ـ ٢٠١٣م)، ص ص ٢٩٠، ٤٠٨.
-
عبدالله اگرین، مێژووی شکۆداری کاژیک (تاریخ باشکوه کاژیک)، (اربیل ـ چاپخانه روژهه‌لات ـ ٢٠١٥م)، ص ص ٢١، ٤٠.
-
لالو عبدالرحمن پنجوینی، نیو سه‌ده بۆ نیشتمان (نیم قرن برای وطن)، (سلیمانیه ـ چاپخانه چوان ـ ٢٠١٢م)، ص ٣٦.
-
کمیته تدارکاتی دومین کنگره اتحادیه نویسندگان کرد، روزنامه التآخی، شماره ٧٥٩، بغداد، چاپخانه دارالجاحظ، دوشنبه، ١٤ ژوئن ١٩٧١م، ص ٣.
-
محمد ملا قادر، خه‌باتنامه کورته مێژووی پارتی و کولتووری بارزانی نه‌مر (مبارزه‌نامه تاریخ مختصر حزب و فرهنگ بارزانی جاویدان)، چاپ دوم، (اربیل ـ مؤسسه چاپ و نشر آراس ـ ٢٠٠٧م)، ص ص ٢٠، ٦١ ـ ٦٢، ٦٦.
-
نجم‌الدین الیوسفی، ثورة ایلول المجیدة، (دهوک ـ شعبه اول حزب دموکرات کردستان ـ متحد ـ چاپخانه دانشکده شریعت ـ ١٩٩٥م)، ص ٢٠.
-
هاوری باخه‌وان، هاوڕێنامه بۆ مێژووی کوردستان و کورد (همران‌نامه برای تاریخ کردستان و کرد)، (سلیمانیه ـ مؤسسه چاپ و نشر سه‌ردم ـ چاپخانه رون ـ ١٩٩٩م)، ص ص ١٧٤ ـ ١٧٥.