صدیق خلیل یحیی، در سال ١٩٢٧ در روستای کانیاتا از توابع ناحیه شیروان مزن در شهرستان مێرگه‌سور در استان اربیل متولد شد. زمانی که شش سال داشت، در تاریخ ٢١ ژوئن ١٩٣٢ به همراه خانواده‌اش به جمهوری ترکیه آواره شدند. پس از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی، در آنجا تحصیل کرد و مدرک کارشناسی خود را در رشته نفت از دانشگاه اوتوبرسک دریافت نمود. پس از بازگشت از اتحاد جماهیر شوروی، در سال ١٩٥٩ به عنوان کارمند در کارخانه قند موصل استخدام شد. در سال ١٩٧١ مترجم زبان روسی در اربیل بود و در تاریخ ٢ مارس ٢٠٢٠ در صلاح‌الدین (اربیل) درگذشت و در قبرستان موسه مغربی به خاک سپرده شد.
کارنامه مبارزاتیپس از شکست انقلاب دوم بارزان در ١١ اکتبر ١٩٤٥ راهی شرق کردستان شد، در ٣١ مارس ١٩٤٦ در نیروی بارزان وابسته به ارتش جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد به پیشمرگایتی خدمت کرد، در ٢٩ آوریل ١٩٤٦ در نبردهای قاراوا و میرده در منطقه سقز (شرق کردستان) شرکت داشت، پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان در تاریخ ١٩ مارس ١٩٤٧ در نبردهای اشنویه و نقده (شرق کردستان) شرکت کرد، در ١٩ آوریل ١٩٤٧ تصمیم گرفت که تحت فرماندهی ژنرال مصطفی بارزانی به مقاومت ادامه دهد، در ٢٣ مه ١٩٤٧ در مسیر حرکت به سمت اتحاد جماهیر شوروی شرکت کرد، در تاریخ ٩ ژوئن ١٩٤٧ تا ١١ ژوئن ١٩٤٧ در نبردهای گلی قطور و پل ماکو (شرق کردستان) شرکت داشت، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز بین‌المللی ایران با اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد عبور کرد.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی یارانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجتمعی باز که با سیم خاردار محصور شده بود، نگهداری شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر غذا، پوشاک و تردد مانند اسرای جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس به دستور دولت شوروی بین مناطق آق‌دام، لاچین، آیولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه لباس نظامی دریافت کردند و تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت تمرینات نظامی انجام می‌دادند. در عین حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از یارانشان که سواد داشتند، به آن‌ها درس آموزش زبان کردی داده می‌شد.
پس از رفتار بد جعفر باقروف با یاران بارزانی، تصمیم گرفته شد که پادگان نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به تمرینات نظامی ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩ به همراه یارانش به صورت گروهی و دسته‌ای با قطار بین روستاهای اشتراکی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزرعه‌های کلخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس سهم دولت را می‌پرداختند) کار می‌کردند.
پس از تلاش بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین رسید که در آن بارزانی مشکلات یاران خود را بازگو کرد و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت یاران بارزانی را صادر کرد و سرانجام تصمیم کمیته بر این شد که همه آن‌ها در شهر وریویسکی جمع شوند، بنابراین نامبرده در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی رفت.
در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تاسیس شد، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه یارانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.
در سال ١٩٦٣ در انقلاب ایلول شرکت کرد و در نبردها حضور داشت، سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول به عنوان پناهنده راهی پادشاهی ایران شد و در اردوگاه زیوه ساکن شد و سپس به شهر کاشان منتقل گشت، سال ١٩٨٧ در انقلاب گولان شرکت کرد و در نبردها حضور داشت، سال ١٩٩٦ به کردستان بازگشت، در تاریخ ١٦ دسامبر ٢٠١٠ در کنگره سیزدهم حزب دموکرات کردستان به دلیل مبارزه و مقاومت در جمهوری دموکراتیک کردستان، مسیر به سوی اتحاد جماهیر شوروی، انقلاب ایلول و انقلاب گولان توسط رئیس مسعود بارزانی مدال بارزانی به وی اهدا شد، در تاریخ ١٤ مارس ٢٠١٣ به مناسبت یادبود قیام دهوک و یاد رئیس مصطفی بارزانی دو مدال دیگر نیز دریافت کرد.
منابع:
-
حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین نشان افتخار، جلد اول، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥ز)، ص ص ٤٥٧-٤٥٨.
-
حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل - موسسه چاپ و نشر آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤ز)، ص ص ٤٤، ٥١، ٦٠، ٦٢، ٦٧، ٨٠، ٩٠، ٩٥، ١٣٣، ١٥٥.
-
سفر ژاژوکی، همراه بارزانی نامیرا به اتحاد جماهیر شوروی سابق صدیق خلیل کانیه‌تایی درگذشت، روزنامه خه‌بات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ٥٩٤٥، اربیل، ٣ مارس ٢٠٢٠ز، ص ٤.
-
شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهه‌لات - ٢٠١٣ز)، ص ٤٢.
-
شوکت شیخ یزدین، یوبیل طلایی پیشمرگه، چاپ اول، (پیرمام - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٦ز)، ص ٢٥.
-
صالح یوسف صوفی، گاه‌شماری کردستان و جهان، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - ٢٠١٣ز)، ص ص ٥٧٧، ٦٠٧، ٦١٩، ٨٥٦.
-
صالح یوسف صوفی، گاه‌شماری کردستان و جهان، چاپ اول، جلد سوم، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - ٢٠١٣ز)، ص ١٠٠٥.
-
عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٢ز)، ص ٣٩.
-
عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان بین ١٩٣١ - ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ – ٢٠٠١ز)، ص ص ١٢١، ١٢٦-١٢٧.
-
عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیایی اربیل، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥ز)، ص ص ٢٩٠، ٤٢٩.
-
کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه په یوه ند - ٢٠١١ز)، صص ٨٤، ٩٤-٩٦.
-
مجله هتاو، شماره ١٥٤، سال ششم، اربیل، چاپخانه کوردستان، جمعه، ١٥ آوریل ١٩٥٩، صص ٢، ٤.
-
در یادداشت‌های فرمانده شهید حه‌سۆ میرخان ژاژۆکی، ٦٢ روز با بارزانی؛ رفتن بارزانی‌ها به اتحاد شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیری - ١٩٩٧ز)، ص ١١٨.
-
لیث عبدالمحسن جواد الزبیدي، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ في العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م)، ص ٢٨٨.
-
مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کورد ١٩٣١ - ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٨ز)، صص ١٣٩، ١٥٣، ١٨٤، ١٨٨، ١٩٣-١٩٧، ٢٠٠-٢٠١، ٢٠٥، ٤٦٣.
-
نجفقلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، ترجمه شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل طلایی حزب دموکرات کوردستان - ١٩٩٦ز)، صص ٢٠٥، ٢٧٠.
-
آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کوردستان.