Biyografi

 1921 yılında Duhok ilinin Amedi ilçesine bağlı Derlok nahiyesinin Çê köyünde doğdu, Sovyetler Birliği'nde eğitim gördü, Hatice İsmail Lova ile evlendi, iki kız evlat (Ruhfeza ve Leyla) sahibi oldular, 1983 yılında İran İslam Cumhuriyeti'nin başkenti Tahran'da vefat etti.

Mücadele Sayfaları

11 Ekim 1945 tarihinde, Barzan devriminin başarısızlığından sonra Mustafa Barzani ve yoldaşlarıyla birlikte Doğu Kürdistan'a geçti. 31 Mart 1946 tarihinde Mahabad'da Kürdistan Demokrat Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından Barzan kuvvetleri bünyesinde cumhuriyeti savundu.

Mahabad'daki Kürdistan Cumhuriyeti'nin yıkılması ve Barzani'nin Doğu Kürdistan'dan Güney Kürdistan'a dönmesinin ardından, Doğu Kürdistan'daki Neğede ve Şino savaşlarına katıldı. 19/4/1947 tarihinde, (Xakurk ve Berazgera ovası) üzerinden Kuzey Kürdistan topraklarını geçerek Şirvan ve Mizuri bölgelerine dönen Peşmerge yoldaşları arasındaydı.

Dönüşlerinden sonra, General Mustafa Barzani 15/5/1947 tarihinde Arkoş köyünde yoldaşlarıyla bir toplantı düzenledi ve onlara kalmayı ya da Sovyetler Birliği'ne gitmeyi seçme şansı tanıdı. Oradaki tüm yoldaşları devam etmeye ve Sovyetler Birliği'ne gitmeye karar verdiler. 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani'ye Sovyetler Birliği'ne kadar eşlik etti. Katur ve Maku köprüsü savaşlarına katıldı. Büyük bir çaba ve ağır bir yorgunluğun ardından, 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği sınırında bulunan Aras nehrini geçerek Sovyetler Birliği'ne ulaştı.

Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde, kendisi ve tüm yoldaşları Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, askerler tarafından korunan ve dikenli tellerle çevrili açık bir kampta kırk gün süreyle alıkonuldu. Yemek, kıyafet ve ulaşım açısından savaş esiri muamelesi gördüler. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayvalak ve Kelbecer bölgelerine dağıtıldılar. 10 Aralık 1947 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir kampa nakledildiler. Ayın 23 gününde askeri üniformalarını teslim aldılar ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nden subayların gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim aldılar. Aynı zamanda, eğitimli yoldaşlarından bazıları tarafından günde dört saat Kürtçe dersleri alıyorlardı.

Cafer Bakırov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinden sonra, Barzani askeri birliğini 29 Ağustos 1948 tarihinde Özbekistan'ın başkenti Taşkent yakınlarındaki Carcuk kampına nakletmeye karar verdi ve burada askeri eğitimlerine devam ettiler.

Mart 1949 tarihinde, kendisi ve yoldaşları gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'ndeki kooperatif köylerine dağıtıldı ve Kolhoz çiftliklerinde (halkın devletten kiralayıp devlete pay ödediği topraklar) çalıştılar.

General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektup ve büyük çabalardan sonra, Stalin sonunda Barzani'nin yoldaşlarının çektiği acıları anlattığı bir mektup aldı ve derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak için bir komisyon kurmaya karar verdi. Komisyonun nihai kararı, onların Frivski şehrinde toplanması oldu. Bu nedenle Kasım 1951 tarihinde Sovyet şehri Frivski'ye gitti.

Irak'taki 14 Temmuz 1958 devriminden ve General Mustafa Barzani'nin dönüşünden sonra, 25 Şubat 1959 tarihinde, 19 sayılı değiştirilmiş yasa uyarınca, (3) ve (7) maddeleri ile (10) maddesinin (a) fıkrası ve (11) maddesinin uygulanması gereğince kendisi ve yoldaşları genel aftan yararlandı. 1959 yılı.

1958 yılında Abdülkerim Kasım liderliğinde Irak Cumhuriyeti kuruldu. 16 Nisan 1959 tarihinde Kruziya vapuru ile Irak Cumhuriyeti'nin güneyindeki Basra limanı üzerinden yoldaşlarıyla birlikte Kürdistan'a döndü.

Katıldığı Eylül Devrimi 1961 yılı. 1975 yılında Eylül Devrimi'nin başarısızlığından sonra mülteci olarak İran Krallığı'na gitti ve 1976 yılında Gulan Devrimi'ne katıldı. 

Kaynaklar:

- Kürdistan Bölgesi Hükümeti, Planlama Bakanlığı, Kürdistan Bölgesi illerinin idari birimleri ve aile ile nüfus sayısı, Erbil, 2009z).

- Hamid Gerdi, Tarihçe Özeti, birinci baskı, (Erbil - Aras Yayın ve Dağıtım Kurumu - Eğitim Bakanlığı matbaası - 2004z).

- Şaban Ali Şaban, Bazı siyasi ve tarihi bilgiler, üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat matbaası - 2013z).

- Şevket Şeyh Yezdin, Peşmergenin Altın Jübilesi, (Pirmam - Xebat matbaası - 1996z).

- Ömer Faruki, Serdar Dana merhum Molla Mustafa Barzani'nin hayatı ve mücadeleleri, ikinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı matbaası - 2002z).

- Karwan Muhammed Mecid, Mahabad'dan Sovyetler'e Barzaniler, birinci baskı, (Süleymaniye - Peywend matbaası - 2011z).

- Şehit komutan Haso Mirxan Jajoki'nin hatıralarından, Barzanilerin Sovyetler Birliği'ne gidişiyle Barzani ile 62 gün, birinci baskı (Erbil - Roşenbiri matbaası - 1997z).

- Leys Abdülmuhsin Cevad El-Zübeydi, Irak'ta 14 Temmuz 1958 devrimi, (Bağdat - Daralreşid yayınları - 1979m).

- Mesut Barzani, Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi 1931-1958, (Duhok - Xebat matbaası - 1998z). 

- Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Heyeti arşivi.