او در سال ١٩٢١ در روستای چی از توابع بخش دیرلوک در شهرستان آمیدی در استان دهوک متولد شد، در اتحاد جماهیر شوروی تحصیل کرد، با خدیجه اسماعیل لوفا ازدواج کرد و صاحب دو دختر (روخفزا و لیلی) شد. وی در سال ١٩٨٣ در تهران، پایتخت جمهوری اسلامی ایران درگذشت.
صفحات مبارزهدر ١١ تشرین الأول ١٩٤٥ و پس از شکست انقلاب بارزان، به همراه مصطفی بارزانی و همراهانش به شرق کردستان رفت و پس از تأسیس جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد در ٣١ آذار ١٩٤٦، در قالب نیروی بارزان از این جمهوری دفاع کرد.
پس از فروپاشی جمهوری کردستان در مهاباد و بازگشت بارزانی از شرق کردستان به جنوب کردستان، وی در دو نبرد نقده و اشنویه در شرق کردستان شرکت کرد و در میان همراهان پیشمرگه او بود که در تاریخ ١٩/٤/١٩٤٧ از طریق (خواکورک و دشت برازگر) و از خاک شمال کردستان به مناطق شیروان و مزوری بازگشت.
پس از بازگشت آنها، ژنرال مصطفی بارزانی در تاریخ ١٥/٥/١٩٤٧ با همراهان خود در روستای ارکوش ملاقات کرد و آنها را میان ماندن یا رفتن به اتحاد جماهیر شوروی مخیر ساخت. در آنجا همه همراهانش تصمیم گرفتند به مسیر خود ادامه داده و عازم اتحاد جماهیر شوروی شوند. در ٢٣ ایار ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به مقصد اتحاد شوروی همراهی کرد، در نبردهای قطور و پل ماکو شرکت داشت و پس از رنج و خستگی فراوان، در ١٨ حزیران ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز میان ایران و اتحاد شوروی واقع است، عبور کرد و وارد خاک شوروی شد.
پس از ورود آنها به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ حزیران ١٩٤٧، او و تمام همراهانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک مجتمع روباز محصور با سیم خاردار و تحت نظارت سربازان نگهداری شدند. با آنها از نظر غذا، پوشاک و رفت‌وآمد مانند اسیران جنگی رفتار می‌شد. با تصمیم دولت شوروی، آنها بعداً در مناطق آق‌دام، لاچین، یولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان توزیع شدند. در ١٠ کانون الأول ١٩٤٧ آنها به اردوگاهی در حاشیه دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه لباس نظامی دریافت کردند. آنها روزانه هشت ساعت تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان آموزش نظامی می‌دیدند و در عین حال، روزانه چهار ساعت دروس آموزش زبان کردی را توسط برخی از همراهان تحصیل‌کرده خود فرا می‌گرفتند.
پس از بدرفتاری جعفر باقروف با همراهان بارزانی، وی تصمیم گرفت تجمع نظامی خود را در ٢٩ آب ١٩٤٨ از آذربایجان به مجتمع جرجوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت ازبکستان منتقل کند و در آنجا به آموزش‌های نظامی خود ادامه دادند.
در آذار ١٩٤٩، او و همراهانش در قالب گروه‌هایی با قطار در روستاهای اشتراکی اتحاد شوروی توزیع شدند و در مزارع کلخوز (زمینی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سهمی از آن را به دولت می‌پرداختند) مشغول به کار شدند.
پس از تلاش‌های فراوان و ارسال چندین نامه از سوی ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام استالین نامه‌ای دریافت کرد که در آن بارزانی از رنج‌های همراهانش سخن گفته بود. وی بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر کرد. تصمیم نهایی کمیته این بود که آنها در شهر فریفسبکی جمع‌آوری شوند، از این رو در تشرین الثاني ١٩٥١ عازم شهر فریفسبکی شوروی شد.
پس از انقلاب ١٤ تموز ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ شباط ١٩٥٩ او و همراهانش مشمول عفو عمومی شدند؛ این عفو بر اساس مواد (٣) و (٧) و بند (أ) از ماده (١٠) و اقدام به ماده (١١) به موجب قانون شماره (١٩) اصلاحی سال ١٩٥٩ صورت گرفت.
در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به رهبری عبدالکریم قاسم تاسیس شد. او به همراه همراهانش در ١٦ نیسان ١٩٥٩ با کشتی کروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.
او در انقلاب ایلول در سال ١٩٦١ شرکت کرد و در سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول، به عنوان پناهنده به کشور ایران رفت و در سال ١٩٧٦ در انقلاب گولان شرکت کرد.
منابع:- حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، وه‌زاره‌تی پلان دانان، یه‌كه كارگێڕییه‌كانی پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستان و ژماره‌ی خێزانه‌كان و دانیشتوان، هه‌ولێر، ٢٠٠٩ز).
- حه‌مید گه‌ردی، پوخته‌ی مێژوونامه، چاپی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر - ده‌زگای چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاراس - چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده - ٢٠٠٤ز).
- شه‌عبان عه‌لی شه‌عبان، هه‌ندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی، چاپی سێیه‌م، (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی رۆژهه‌لات - ٢٠١٣ز).
- شه‌وكه‌ت شێخ یه‌زدین، یۆبیلی زێڕینی پێشمه‌رگه، (پیرمام - چاپخانه خه‌بات - ١٩٩٦ز).
- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی وزارت ێ‌موزش و پرورش - ٢٠٠٢ز).
- كاروان محه‌مه‌د مه‌جید، بارزانییه‌كان له مه‌هاباده‌وه بۆ سۆڤیەت، چاپی یه‌كه‌م, (سلێمانی - چاپخانه‌ی په‌یوه‌ند - ٢٠١١ز).
- له یادداشتی فه‌رمانده‌ی شه‌هید حه‌سۆ میرخان ژاژۆكی، ٦٢ رۆژ له‌گه‌ڵ بارزانی دا چوونی بارزانییه‌كان بۆ یه‌كێتی سۆڤیەت، چاپی یه‌كه‌م (هه‌ولێر - چاپخانه‌ی رۆشنبیری - ١٩٩٧ز).
- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدي، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).
- مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كورد ١٩٣١-١٩٥٨، (دهۆك - چاپخانه‌ی خه‌بات - ١٩٩٨ز).
- آرشیو نهاد دایرةالمعارف حزب دموکرات کردستان.